DE WERELD NU

Recessie? – Europese economieën tussen hoop en vrees

beurs, recessie 9

De AEX staat op een hoogtepunt, moet je nu je winst nemen? Is er een recessie in Europa op komst? Vele financiële instellingen voorzien dat.

De macro-economische cijfers in de eurozone vallen tegen en de vooruitzichten verslechteren. Vooral de neerwaartse trend van de maakindustrie in Duitsland baart zorgen. Toch gaat Nederland ook in 2020 nog een goed economisch jaar tegemoet, voorspelt het CPB.

Voor een recessie moeten we niet naar Nederland kijken. Het Nederlandse bruto nationaal product (bnp) neemt dit jaar met 2,6 procent toe en volgend jaar met 1,7 procent, bij een werkloosheid van slechts 3,6 procent. De groei-impuls komt nu uit het binnenland. Doordat het inkomen van huishoudens is toegenomen, consumeren we dit jaar 2,5 procent meer. De investeringen nemen met 4 procent toe door positieve economische vooruitzichten. Ook de overheid draagt met extra bestedingen bij aan de groei. De export blijft toenemen en groeit meer dan 4 procent. De onderliggende economische groei verschillen zijn groot: Ierland 5,6%, Malta 5%, Hongarije 4,6%, Polen 4,1%, Engeland 1,3%, Duitsland 0,4%, België, 1,1%, Denemarken 2,0%, Frankrijk 1,3%, Griekenland 1,8%. China 6%, VS 2,2%.

recessie

De cijfers van dit overzicht stammen van hier.

De economie van Duitsland is in het tweede kwartaal gekrompen. De Duitse locomotief valt stil. De grootste economie van Europa kampt met de invloed van de internationale handelsconflicten en de groeivertraging van de wereldeconomie. Vooral de buitenlandse handel drukt op de economische prestaties. De uitvoer van goederen en diensten daalde sterk. Naast de handelsvete tussen de VS en China speelt ook Brexit de Duitse industrie parten. De Duitse auto-industrie kampt met de overgang van benzine en diesel naar elektrisch. Zorgwekkend is dat de consumentenbestedingen afnemen. Duitsland moet meer werk maken van digitalisering, verduurzaming, energietransitie, infrastructuur en onderwijs. Ons land is economisch sterk verweven met Duitsland, zodat we eens een tik mee kunnen krijgen. Als Brexit tegenzit mogen we ook uit die hoek nog op een tik rekenen. De onzekerheid neemt toe.

Een traditioneel goede indicator voor een recessie is de zogenaamde omgekeerde rentestructuur. Dat betekent dat de lange rente met een rentetermijn van tot 10 jaar onder de korte rente ligt van 1 jaar. Banken kunnen hun geld zodoende niet rendabel lang uitzetten. Het beleid van centrale banken, waaronder de ECB, leidt tot een extreem leengedrag en ultra lage rente. We beschikken over een lange rentegrafiek vanaf 1541. De lange rente ging ooit, pal voor start van de 80-jarige oorlog in 1568, naar 17%. De laagste rente ooit was in 1860 3,5% kort voor de start van de Dow Jonesindex. De huidige negatieve rentes zijn ongezien en ongehoord.

Dat de rente nu zo laag is komt mede doordat de nationale schuldposities enorm zijn opgelopen en centrale banken er alles aan doen om ze financierbaar te houden. Er is sprake van een wereldwijde kredietbubble die zich over alle beleggingscategorieën verspreid heeft, zoals ook aandelen en vastgoed. De laatste recessies waren 2007-2009 en 2012-2013. De situatie is nu minder stabiel dan toen, want de mondiale schuldenlast is driemaal zo hoog. Als het vertrouwen in de centrale banken verdwijnt kan een ernstige crisis uitbreken. Door de absurd lage rente hebben de centrale banken geen ruimte meer om met een rentebeleid een crisis de kop in te drukken.

Christine Lagarde, directeur van de ECB, zet door. Nu wordt er zware druk op Nederland vanuit de EU uitgeoefend om te investeren om recessie in Europa te vermijden. Minister Wopke Hoekstra komt daaraan tegemoet met fonds van 50 miljard euro. De staatsschuld van Italië bedraagt 132% en van Griekenland 181% van het BNP, veel meer dan de 60% staatsschuld die nog gezond wordt geacht. De gok die Draghi nam is de economieën van Italië en Griekenland met een ultra lage rente uit een faillissement te houden. Zo houden deze landen de noordelijke EU-landen in de tang, want bij hun neergang zouden wij niets meer terugzien van onze leningen. Biljoenen euro’s staan op de tocht, ten koste van Nederlandse pensionado’s en spaarders.

Het plaatje stemt helaas niet vrolijk: Brexit, politieke instabiliteit in Europa en handelsconflicten. Hoe komt het dat de AEX op haar hoogste notering staat sinds 2001? Dat heeft tenminste twee redenen. De Amerikaanse economie doet het lang niet slecht. De winstverwachtingen van bedrijven zijn naar boven bijgesteld en de werkgelegenheid is hoog. Trump heeft het economische tij (nu nog) mee. Hij zegt: enjoy! In de tweede plaats verwacht men dat het handelsconflict met China wordt bijgelegd. Zowel Xi JinPing als Trump scoren in geval van een handelsovereenkomst. Mijn inschatting is dat de beurzen fors overgewaardeerd zijn door het rigide beleid van de centrale banken. Ik geef u in overweging uw winst te nemen. Daar is niemand ooit armer van geworden, maar u moet het natuurlijk zelf weten. Is de euro bestand tegen een forse recessie? We zitten in onbekend vaarwater. Om de economische groei overeind te houden zullen we nog geruime tijd vastzitten aan die lage rentes. Waar kan een particulier nog geld wegzetten als je een recessie verwacht in 2020? Aandelen en vastgoed zitten op een top, obligaties zijn duur, goud biedt geen volume en cash levert niets op. ‘Vluchten kan niet meer’. Klaas Knot, directeur van De Nederlandsche Bank, zegt dat we langs het randje gaan toen hij zich keerde tegen het ECB-beleid. “Ik heb er u ervoor gewaarschuwd!”

9 reacties

  1. carthago schreef:

    De AEX stond 20 jaar geleden op 710 .
    Bij de werkloosheidscijfers van .NL zijn bijstandswerklozen niet meegerekend ,het zou anders een verdubbeling betekenen.
    Die rente gaat nooit meer omhoog want anders valt de zuidas om.
    Het ergste voor .NL is als de pensioenpotten de vleespotten voor Brussel worden.Dat wil lagarde uiteindelijk.En ze gaat het ook redden met de huidige regenten in .NL.,en het stemvee vond het ook goed.

  2. Mike Brandenburg schreef:

    @Carthqago, ook arbeisongeschikten worden niet meegerekend wat helemaal een desastreus beeld zou weergeven, geen hond in het buitenland gelooft hoeveel arbeidsongeschikten wij hebben.

    De overgang van de publieke pensioenen waren vanaf het begin om d financiele klappen op te vangen, de publieke pensioenen worden immers niet voor niets te investeren in staatsobligaties die niets opleveren en zelfs negatieve rentes hebben, waardoor spaarder direct de tekorten van de diverse staten aanvullen. Wat op zich weer de reden is waarom de rekenrente van de vet gevulde pensioenfondsen omlaag moest. Een voorbereiding op iets wat iedereen met een beetje gezondverstand jaren geleden al zag aankomen. Een wijs iemand zei ooit “socialisme werkt totdat het geld van die ander op is”, en dat moment zien we nu voor onze ogen voltrekken.

  3. carthago schreef:

    @Mike Brandenburg.Inderdaad ,Lagarde beveelt in feite dat de pensioenpotten slechts worden aangewend voor risicovolle investeringen met opbrengsten verdeeld door brussel ,maar op kosten en risico van de premiebetalers in .NL.

  4. karton schreef:

    @ Mike Brandenburg.
    @ carthago.
    Ik weet zeker dat u beiden gelijk heeft. Hopelijk is één gevolg van de aankomen recessie : het ineen storten van de gehele EU-dictatuur.

  5. Gerrit Joost schreef:

    Prachtig verwoord! – Het is vijf voor twaalf en niet vanwege temperatuursverhoging. Onze pensioenfondsen zijn verplicht de obligaties van de ECB te kopen (waardeloze obligaties opgekocht door de ECB van de € 2515 miljard geprinte euro’s). Zo gaat er €500 miljard van ons pensioengeld stilzwijgend naar de ECB en hebben onze pensioenfondsen dure obligaties op de balans staan, die feitelijk niets waard zijn. Ook al ons goud moet richting ECB. NEXIT!!!! Veel banken, waaronder ook de Deutsche Bank staan er zeer slecht voor. Ondertussen wordt onze economie kapotgemaakt met klimaatgekte. De pulsvisserij, de boerenbedrijven en de bouwbedrijven stagneren, dankzij Europese regelgeving. NEXIT

  6. Ton schreef:

    We zijn al een heel eind, in de goede richting als de dictatuur van dit kabinet instort

  7. Frits Bosch schreef:

    Cruciaal hoe Duitsland presteert. Als in recessie dan wij ook. De schuldpositie van EU is drie maal 2008. Als shit hits the fan, dan gaat t holderdebolder omlaag. Opmerkelijk dat de periferie/zwakke landen nu hoog scoren qua groei. Arbeidsproductiviteit in sterke E landen is al tijden laag. Economen breken hun hoofd erover. Mijn mening: de lage rente houdt de relatief zwakke bedrijven in stand. Mocht er brand uitbreken, dan gaan zij er als eersten aan. More to come. Frits Bosch

  8. Gerrit Joost schreef:

    @ Frits Bosch – zie uit naar meer van u. Duitsland heeft nog € 942 miljard te goed uit Target2, Nederland € 73 miljard (stand juni 2019). Als de EU-topie klapt, klapt ook Taget2, het betaalsysteem achter de euro. En onze politici maken zich druk om stikstof en Pfas en leggen het land alvast plat. Ze gaan vele, vele miljarden aan het klimaat besteden met geld dat er niet is…

  9. Grapjas schreef:

    Mooi. Laat dit valse kapitalisme maar stoppen met een knal. Terug naar de tijd dat aandeelhouders etc. NIET de wereld bepaalden. F**k hen. Sinds de jaren ’80 parasiteren op wel werkende mensen- en nu klagen dat het kaartenhuis instort? Ik hoop op een boel vliegende ‘beurshandelaren’.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.