DE WERELD NU

Rusland, UK, de dode spion & de conventies tussen staten

Russiagate

De zaak van de in het UK vergiftigde spion en zijn dochter in Salisbury (UK) begint steeds engere vormen aan te nemen. Een half uurtje Newsnight deed me gisteren huiveren.

Wie nog twijfelt aan de intenties van de warhawks in het westen hoefde alleen gisteravond maar te kijken naar de uitzending van het Britse Newsnight op de BBC.
Niet alleen was de keuze van de gasten op dit onderwerp hoogst omineus, maar de toonzetting was dat zo mogelijk nog meer. Dat een programma als Newsnight over het algemeen veel relevante feiten levert,  die zij vervolgens weigeren te benoemen in een ander kader dan het gekozen frame is interessant. Maar wel degelijk behulpzaam voor wie zich een beeld wil vormen van wat hier gaande is. Laat ik hier een kort exposé geven van de feiten, de minder benadrukte feiten en kort bediscussiëren hoe ik vind dat er met zevenmijlslaarzen over zaken heen wordt gestapt. Die spin die er aan gegeven wordt kunt u overigens bij de NOS.nl terug vinden als feitelijke berichtgeving.

Feiten
Tijdens het weekend van 3 maart zijn een overgelopen Russische spion en zijn dochter tijdens een etentje in Salisbury vergiftigd met zenuwgas. Pas na het etentje werden ze in een park (zeer vermoedelijk op weg naar hun auto) onwel. Ze worden door voorbijgangers aangetroffen en vervolgens met een ambulance naar een ziekenhuis vervoerd. Ze leven nog, hun toestand is stabiel, maar ze zijn gezien de manier van politie-onderzoek (bewegingen van hun auto vóór het etentje) kennelijk nog niet aanspreekbaar.

Pas na een week begon men zich te realiseren dat hier een zenuwgas was gebruikt, en werd groot alarm geslagen. Enige omstanders zijn met lichtere symptomen opgenomen, en een agent die het zwaarder te pakken had is al aan de beterende hand, zo werd gisteravond gemeld.

Het zenuwgas is van Russische makelij, nog uit de tijd van de Sovjet-Unie en de Koude Oorlog. Dat, gevoegd bij het feit dat Rusland er eerder geen been in heeft gezien enige (politieke) tegenstanders in het westen uit de weg te ruimen, geeft de regering-May het gevoel hier met volle kracht in te moeten gaan. Handicap is dat de sancties die de EU al tegen Rusland heeft afgekondigd, een directe proportionele manier van handelen in de weg staan – die zijn allemaal al actief.

Een tweede handicap is dat Rusland formeel en expliciet alle betrokkenheid ontkent. Gisteren stelde de Britse regering een ultimatum aan Rusland om voor middernacht (afgelopen nacht) opening van zaken te geven op straffe van het afkondigen van sancties. De vrijwel directe Russische reactie kwam er op neer dat Rusland op gelijke voet zou reageren. Het Britse ultimatum is in lijn met deze opstelling volledig genegeerd.

Gisteren is ook een tweede Russische opponent van Putin/dissident dood gevonden in een Londense voorstad.

Minder bekende of benadrukte feiten
Rusland heeft direct nadat de Britse regering aanklopte over die zenuwgasvergiftiging gevraagd om monsters om die zelf te kunnen onderzoeken. Volgens de normale conventies is dat gebruikelijk, maar de Britse regering lijkt al op voorhand volledig overtuigd van de schuld van Rusland. Of zij dit slechts heeft nagelaten of weigert is onduidelijk.

Dat stelt het uitgevaardigde ultimatum in een vreemd daglicht, aangezien het neerkomt op een eis tot erkenning van de vermoedens. Na de categorische ontkenning door Rusland eerder is dat op zijn best bevreemdend, maar als het UK vanmiddag voldoende bewijzen heeft is dat redelijker dan het me nu toeschijnt. Desalniettemin, de officiële Russische positie, zoals door minister van Buitenlandse Zaken Lavrov is geformuleerd stelt dat men wil onderzoeken waarvan men beschuldigd wordt. Dit behoort tot de normale diplomatieke conventies. De Russische ambassade voegde daar gisteren nog spontaan aan toe, dat kleine landen niet zo tekeer dienen te gaan tegen een grote kernmacht. Tactloos, maar tekenend voor de groeiende irritatie onder de Russen.

Rusland schijnt ook te hebben medegedeeld dat de tijdens de Koude Oorlog geproduceerde voorraden van het betreffende middel na 1989 zijn vernietigd. Na de chaos van de Jeltsin-jaren – tijdens welke men naar het schijnt van enige kernbommen soms tijdelijk niet wist waar ze zich bevonden – zijn verdwenen capsules van een dergelijk zenuwgas minder opzienbarend. Dit is an sich een minder waarschijnlijk scenario, maar verre van uitgesloten.

De tweede dode Rus die in een Londense voorstad gevonden is, is een 68-jarige over wiens dood men nog niets te melden heeft dan zijn overlijden, en dat het verdacht is dat hij juist nú kwam te overlijden. Er is nog politie-onderzoek gaande, maar niet op een schaal of met dezelfde voorzorgsmaatregelen als met de vergiftigingszaak in Salisbury.

De Britse politie heeft nog geen schim van een idee hoe het zenuwgas in Salisbury is toegediend, door wie of met wat. Dat maakt het aanwijzen van schuldigen veel te prematuur.

De discussie
Premier May is echt boven op deze zaak gesprongen, op een manier die de openbare feiten nog niet rechtvaardigen. Dat men niet alles al bekend heeft gemaakt wil ik best aannemen, maar de huidige feiten zouden meer voorzichtigheid moeten vereisen. Maar premier May staat onder druk door de Brexit-onderhandelingen, en haar politieke positie is extreem zwak. Daar werd gisteravond bij Newsnight prompt op ingespeeld door warhawk Anne Applebaum, die stelde dat het UK in tijden als deze beter binnen dan buiten EU-verband zou opereren. Zie de link voor haar achtergrond, dubieuze credentials en rabiate wijze van debatteren.

Het ultimatum om opheldering is zodanig gesteld en op een zodanig tijdstip gegeven dat dit niet anders kan worden opgevat dan als een eis tot een bekentenis. De bewoordingen hebben een hardheid die in 1914 eerder tot oorlog hadden geleid dan het begin van de vijandelijkheden in augustus van dat jaar. De Britse aankondiging van overleg met bondgenoten wijst in diezelfde richting. President Trump zei gisteravond desgevraagd (door de Amerikaanse pers) zijn steun aan het UK toe. Hij hield wel een kleine slag om de arm over de Britse bewijzen, waarvan hij zei te verwachten dat die overtuigend zouden zijn – hetgeen ik werkelijk hoop. Voorlopig beoordeel ik die als te mager, teveel gebaseerd op waarschijnlijkheid. Door krachtig leiderschap te tonen kan May wellicht haar binnenlandse politieke positie in het UK verbeteren, maar dat zou geen oorlog(sdreiging) waard mogen zijn. Desalniettemin is dat waarop we af lijken te koersen.

Ik zou graag wat meer rust en bewijzen zien. De voortgaande demonisering van Rusland wordt volstrekt onvoldoende onderbouwd, maar desondanks zitten we nu in een situatie die werkelijk tot oorlog zou kunnen leiden.

18 reacties

  1. Dick H. Ahles schreef:

    ook Oekraïne zou als oude Sovjet staat over dat gas hebben beschikt. Het is het enige land dat gare denk te spinnen bij het zwart maken van Rusland, wat is in de zaak MH-17 ook met veel diplomatiek succes hebben kunnen doen.

    Zonder ook maar een idee te hebben wat de werkelijke bewijzen zijn, is het Oekraïne scenario eigen het meest waarschijnlijke. Hun corruptie en hun gewelddadigheid en anti-Rusland en dus hun motief is beter te begrijpen, dan in vredesnaam waarom Rusland met zo’n daad NU dit soort risico’s zou willen nemen. Ik geloof er dus niets van wat de Britten zo stellig stellen.

    Hoe lang duurt het nog dat Bellingcat met ‘bewijzen’ komt? Wat zegt er van Wikileaks ervan?

  2. Carthago schreef:

    Mayday, mayday de zenuwtrekjes van de eussr worden steeds grotesker. Het bewijs van verdere desintegratie van de eussr is dat men een gezamenlijke zoekt en vindt om de troep bij elkaar te houden, fataal.

  3. Carthago schreef:

    Gezamenlijke vijand

  4. Thomas schreef:

    Groot-Brittannië en de EU stellen militair en straks ook economisch minder voor dan ze zelf denken. Zolang Trump de Britten niet volop ondersteunt zal het met oorlog wel loslopen. Immers oorlog van de kant van May of Juncker? Met welk leger? De NAVO is Amerika, immers wat stellen die ‘pang pang” roepers uit Nederland en Europa nou voor?May vecht voor haar 0verleven en is bereid om Poetin daar voor te schofferen.

  5. Pieter schreef:

    Buitengewoon zorgelijk dat een van de leiders van het ‘vrije westen’ zich zo opstelt, zulke grote woorden gebruikt en feitelijk tegen de Russen zegt; ik eis van jullie het bewijs dat je onschuldig bent. Benieuwd naar wat de spoedbijeenkomst van de VN aan poppenkast zal opleveren.

    @Dick, dat gevoel heb ik ook.

  6. Karina schreef:

    EU en GB zijn met een gevaarlijk spel bezig. Dat de Russen steeds meer geïrriteerd raken is begrijpelijk. Een continent vol met Halbe Zijlstraatjes maakt je niet vrolijk.
    Maar niet alleen Poetin wordt getreiterd en vernederd. Ze zijn ook volop met Trump bezig.

    Om alles op een rijtje te zetten:
    *Poetin en Trump worden beiden genegeerd en belachelijk gemaakt.
    *Poetin verliest geduld en laat zijn tanden zien
    *EU heeft een leger zonder mankracht en materiaal … en beroept zich op de NAVO
    *Trump krijgt de slappe lach, gaat in gesprek met Poetin, maar daar blijft het bij.

    Het is bij voorbaat een verloren zaak. Trotse, domme en ongekozen leiders. En de burgers zijn de dupe.

  7. Voight-Kampff schreef:

    @Karina.

    “Een continent vol met Halbe Zijlstraatjes maakt je niet vrolijk.”

    Subliem!

  8. Voight-Kampff schreef:

    De algehele conduite staat van May tot nu toe: uitzetten van 23 Russische diplomaten (zonder enig bewijs).

    Dat was het wel zo’n beetje. Die incompetentie van de politici is nog wel mee te leven, maar het onfatsoen daarbovenop maakt het ondraaglijk.

    Loopt er dan geen enkele fatsoenlijke ziel meer rond in de politiek die gewoon met het volk bezig is!?

  9. Voight-Kampff schreef:

    En May is zo in beslag genomen door Rusland (zonder enig direct bewijs en daarbij vergetend dat de organisatie zich indertijd uitstrekte tot de USSR ) dat ze even geen tijd heeft voor de duizend misbruikte meisjes in Telford door een bepaalde bevolkingsgroep!

    May en Merkel zijn kinderloos en de theorie van Darwin is working!

  10. Erik schreef:

    In het westen wordt deze groep van nerve agents van Novichok ook geproduceerd, al was het maar om een anti doses te fabriceren, daarbij horen de UK , Israël en de VS .
    Alle 3 hebben ze, of groepen in die staten ,belang bij oplopende spanning.
    De swamp, deep state, die de russia fobie aan de gang wil houden ,nu de Russische inmenging in de verkiezingen onzin blijkt, voorop.

  11. Pieter schreef:

    Interessante analyse van James O’Neill in Consortiumnews waarin een paar bekende namen genoemd worden:

    https://consortiumnews.com/2018/03/13/the-strange-case-of-the-russian-spy-poisoning/

  12. Der Ganzumsonst schreef:

    @ Dick H. Ahles
    14 maart 2018 om 11:18

    Eens met uw theorie, en heel misschien hebben de field operatives in hun enthousiasme ook nog een Poetin-vriendje meegenomen. Dat ligt voor hen op één lijn maar is wel een strategische blunder.
    Hoewel, wie zal daar achter komen? Deze lijn van denken is immers verboden.

  13. Voight-Kampff schreef:

    @Pieter. De emotionele en onprofessionele reactie van May komt overeen met de theorie zoals aangegeven in de link!

  14. Carthago schreef:

    Ook zonder bewijs gaat de eussr het bewijs leveren.

  15. LT schreef:

    Zou zeer onintelligent zijn van de russische staat om een liquidatie uit te voeren welke qua opzet ruikt naar de russische staat. Alles wijst (derhalve) naar een (dom opgezette) false flag operatie om makkelijk met het vingertje naar de Russische staat te kunnen wijzen.

    De linken tussen enerzijds Christopher Steele/Pablo Miller/M16/Orbis Business Intelligence/Steele’s Trump dossier en anderzijds Skripal geeft te denken.

  16. Voight-Kampff schreef:

    Trump heeft nog niet gereageerd mbt dader. Trump is natuurlijk niet gek om achter de mensen te gaan staan die schijnbaar ook betrokken waren bij het ‘Christopher Steele dossier’ inzake Russische betrokkenheid bij de USA verkiezingen.

    Tillerson was blijkbaar wel zo gek om achter dit dossier te gaan staan en daarmee zijn president indirect aan te vallen. Daarom ligt hij er ook uit. Een brug te ver. Want verschil van mening op drie belangrijke onderwerpen – Iran nucleair, Muller investigation, vergiftiging Russische spion – is onwerkbaar.

    Daarom is Trump dan ook terughoudend in zijn reactie mbt gerichte beschuldigingen aan het adres van Rusland. Wat dit betreft zal de eventuele reactie van Trump onthullend zijn.

    En wat betreft het aannemen van engere vormen waarover Hannibal schrijft; in de media was er inmiddels zelfs sprake van NATO betrokkenheid wegens een gifaanval op een lidstaat door Rusland!!!!! En dat binnen nog geen 12 uren. Het moet toch niet gekker worden. Het is toch goed mogelijk om die 1442 oorlogshitsers van het Engelse parlement op te pakken, aan te klagen en op te sluiten.

  17. Voight-Kampff schreef:

    Trump, Macron en Blok (Nederland) scharen zich niet achter de onbewezen beschuldiging van May aan het adres van Rusland. Dit betekent dat May in internationaal verband geïsoleerd staat. Rest de vraag waarom May zo snel en impulsief gehandeld heeft? Waarom niet de samples delen met Rusland, een onderzoek uitvoeren, bewijzen verzamelen en internationale steun verwerven alvorens diplomaten uit te wijzen!?

    Het heeft er alle schijn van dat May iets moet overstemmen om de aandacht af te leiden. Het is niet uitgesloten dat dat de Telford kwestie is (waar mogelijkerwijze politici bij zijn betrokken zijn). Of May is daadwerkelijk bezig om haar zwakke positie te verstevigen met zogenaamde daadkracht.

    Vooralsnog ziet het er echter naar uit dat May haar boemerang terug gaat krijgen. Ze heeft de diplomaten uitgewezen en hiermee het initiatief uit handen gegeven. Rusland gaat een tikkie terug geven. En wat gaat May dan doen zonder concrete bewijzen en beschuldigingen in haar hand? May heeft al eens eerder gebluft met verkiezingen, die ze verloren heeft. May gaat het niet redden is mijn voorspelling. En hiermee komt het Brexit proces in de vertragingsmode!

  18. Cool Pete schreef:

    Wat een gedoe. Dubbel-spionnen worden meestal omgelegd. Overal. Beroeps-risico.