DE WERELD NU

Gaf de Moefti de laatste stoot tot Adolf Hitlers Endlösung?

Endlösung 29

De Endlösung door de nazi’s kwam tot stand via tussenkomst van de Moefti van Jeruzalem, die geen verscheping van Joden naar Palestina wilde.

Van de redactie

Dit artikel werd opnieuw geplaatst op 29 oktober. Nadere inspectie door de auteur leerde dat er bij het overnemen fouten zijn gemaakt waardoor diverse delen ervan verdwenen  bleken.zijn. Om die reden plaatsten we het later volledig opnieuw. Dit oude artikel blijft gehandhaafd vanwege de vele reacties er onder, die we niet kunnen overhevelen, en die bij verwijdering verloren zouden gaan.

Onze excuses aan Martien Pnnings.


We beginnen met een ontspannen anekdote. In de jaren zeventig van de vorige eeuw sprak ’n bekende VPRO-commentator op de radio het woord “Endlösung” uit met de klemtoon op de “ö” – entléúzoeng – wat mij als luisteraar het gevoel gaf dat de Joden een verlossing ten deel viel toen ze als rook ontsnapten uit de schoorstenen van Auschwitz. Als in het gedicht van Caul Celan:

“ Er ruft spielt süßer den Tod der Tod ist ein Meister aus Deutschland
er ruft streicht dunkler die Geigen dann steigt ihr als Rauch in die Luft . . . . . . . . .”

Nog meer relax-anecdotiek om in genocide-stemming te komen.

Het was in de tijd dat ik schreef voor het nu verdwenen weblog Artikel 7. Op 10 november 2010 werd ik ‘s avonds laat gebeld door de toenmalige eindredacteur. Deze jongeman – (in het internetleven nog steeds bekend als “Hannibal”) – zei dat de server van “Artikel 7” die avond was bezweken onder de belangstelling, opgewekt door een uitzending op nationale televisie van PowNieuws. Presentator Dominique Weesie had namelijk gemeld dat “ene Martien Pennings” (ikke dus) de drijvende kracht was achter “een wel héél obscure website“ (“Artikel 7” dus), dat ik in het genot was van een “ban voor het leven op Geen Stijl wegens het structureel uitslaan van racistische teksten” en dat ik voorts beweerd had dat “moslims achter de Holocaust zitten”.

Dat waren stuk voor stuk grove op niets gebaseerde leugens van meneer Weesie, het was totaal uit de lucht gegrepen laster. Meer valt er eigenlijk niet over te zeggen. Het was totále onzin.

Endlösung

Dominique Weesie

Nou ja, totále onzin . . . . de bewering dat “moslims achter de Holocaust zitten” is twee jaar later, in 2012, op een indirecte manier wel degelijk een stelling geworden die te verdedigen valt. En wel door het werk van Emmet Scott, die uitlegt dat, nou ja, eh . . . . . dit:

“Toen de langdurige desintegratie van het Byzantijnse Rijk rond 500 na Christus inzette kwam West-Europa niet terecht in de ‘duistere Middeleeuwen’, want die zogenaamde West-Europese ‘barbaren’ die de Pax Romana zogenaamd vernietigd zouden hebben, stonden zeer open voor de normen en waarden van die inmiddels verchristelijkte Pax Romana. Die ‘duistere Middeleeuwen’ begonnen pas met de veroveringen van de islam in de periode 630 tot 930. In 730 staan de moslimse legers tot in Zuid-Frankrijk aan de ene kant en tot in Afghanistan aan de andere kant. In drie eeuwen raakte het Middellandse zeegebied steeds meer afgesloten voor de handel vanuit West-Europa. Dat had economische gevolgen voor Europa, maar die waren niet de voornaamste, zoals Henri Pirenne nog meende. Volgens Scott waren de voornaamste gevolgen van een geïslamiseerd Midden-Oosten de voortdurende terreur-invallen in Zuid-Europa (Spanje, Italië, Zuid-Frankrijk) door moslims en tengevolge daarvan weer ontstond in Europa een oorlogsmentaliteit waarin het christendom gecorrumpeerd raakte met antisemitisme, heksenwaan, kettervervolging, martelpraktijken en Inquisitie.”

Kort door de bocht gezegd: zonder islam veel mínder wrede waanzin in West-Europa, veel méér “Byzantium”, een ander verloop van de geschiedenis en wellicht géén nazisme en géén Holocaust.

Maar nu terzake. “Zat” die Moefti dan inderdaad “achter” Hitlers eindoplossing? Het antwoord is ja, namelijk in die zin dat deze Amin al-Husseini een eind maakte aan de mogelijkheid Joden naar Palestina te laten ontsnappen, zodat Hitler zich gedwongen voelde tot de industriële vergassings-methode, omdat de aantallen te vermoorden Joden nauwelijks mitrailleerbaar waren en dat de mitrailleer-methode ook een te grote geestelijke belasting werd voor de soldaten.

De Moefti bij Hitler, 28 november 1941

Is zo’n detail-kwestie nou van belang? Of een moslim invloed heeft gehad op Hitlers beslissing de Joden industrieel te gaan vergassen? Jazeker! Ten eerste was de Moefti van Jeruzalem Amin al-Husseini (1897 – 1974) niet zomaar een moslim, maar een bondgenoot van Hitler, strategisch en ideologisch zeer gewaardeerd door de Führer. Ten tweede, omdat verstandige mensen zoals ik iedere gelegenheid aangrijpen om onze Westerse “elite” te doen inzien dat de islam echt iets heel anders is dan zij denken. Die Westerse links-regressieve quasi-elite denkt namelijk al decennia dat die islam just another religion is, terwijl het in werkelijkheid een vorm van nazisme is, van Hitlerisme. Het zou winst zijn als onze elites zouden gaan beseffen dat in de samenwerking tussen de Moefti en Hitler twee wereldleiders van twee bijna identieke “nazismen” elkaar sterkten in hun vaste besluit de Joden wereldwijd te vernietigen.

Overigens was de Jodenhaat van de Moefti zo mogelijk nog groter dan die van Hitler. Er bestaat een heleboel literatuur over die Moefti en als er één ding daaruit duidelijk wordt dan is het dat hij volledig gedreven werd door uitsluitend Jodenhaat. Alles wat hij deed, stond in het teken van zijn ene grote doel: zoveel mogelijk Joden vermoorden. Vanaf zijn aankomst in Nazi-Duitsland, waar hij ook Himmler en Eichmann ontmoette, werkte de Moefti vervolgens samen met de nazitop om op de Balkan, waar vanwege de eeuwenlange Turks-islamitische agressie veel moslims wonen, SS-moslim-divisies op te richten. Hij was erop gebrand gedurende de hele oorlog geen Joden te laten ontsnappen en is zonder enige twijfel verantwoordelijk voor duizenden Joodse doden, waaronder veel kinderen. U kunt dat nalezen in een degelijke academische studie van twee Duitsers, Klaus-Michael Mallmann en Martin Cüppers, “Halbmond und Hakenkreuz”.

Dat boek is ook in het Engels vertaald onder de titel “Nazi Palestine”. Daarin staat een speciaal hoofdstuk over de Moefti en daarin wordt bewezen dat de Moefti meerdere malen zijn persoonlijke invloed bij bijvoorbeeld Eichmann heeft gebruikt om te voorkomen dat er Joden gered zouden worden. Er zou bijvoorbeeld eind 1942 door bemiddeling van het Rode Kruis aan Joodse kinderen uit Slowakije, Polen en Hongarije worden toegestaan om naar Palestina te emigreren in ruil voor het vrijlaten van Duitse gevangenen. De Moefti zorgde dat de ruil niet doorging en de kinderen zijn vermoord.

Vanaf 1942 organiseerde de Moefti in samenwerking met de nazi’s vanuit een voorstadje van Berlijn, Zeesen, radio-uitzendingen vol Jodenhaat, die in het hele Midden-Oosten gedurende de hele oorlog in alle thee- en koffiehuizen uit de luidsprekers schalden. De Moefti dook na de oorlog weer op in Egypte en leidde van daaruit de haat- en terreurcampagne van de Arabieren tegen de Joden, die vanaf 1945 groeide naar een volslagen oorlog tussen de Joden en Arabieren.

De eerste historicus die bij mijn weten wees op een mogelijk doorslaggevende rol van de Moefti bij Hitlers besluit tot de Endlösung is Gordon McFee in zijn korte essay van 1998 When did Hitler decide on the Final Solution?” De inhoud van dat essay kan nu buiten beschouwing blijven omdat een bredere onderbouwing van de stelling van McFee te vinden is in een boek uit 2014 van Barry Rubin en Wolfgang G. Schwanitz: “Nazi’s, Islamists and the Making of The Modern Middle East”. Ik heb de eindredactie gedaan van een vertaling van dat boek.

De Moefti-kwestie was in 2015 opnieuw actueel. Ongetwijfeld onder invloed van het pas uitgekomen boek van Rubin en Schwanitz, gaf premier Netanyahu van Israël in een toespraak een nogal botte maar in essentie kloppende beschrijving van die invloed van de Moefti. Netanyahu was getriggerd door de opmerking van een islamist die op dat moment, in 2015 dus, die beruchte functie van “Moefti van Jeruzalem” vervulde. Zijn naam doet niet terzake, want het zijn allemaal dezelfde oorlogshitsers. Die hits-Moefti had, helemaal in de beproefde lijn van Amin al-Husseini, verklaard dat de Joden “Al Quds” (Jeruzalem) bedreigden. Dat is een standaard hits-methode in de islam: als “al-Quds” wordt bedreigd – en dat is altijd door de Joden – dan moet er gemoord worden.

Uiteraard viel de hele links-regressieve Westerse pers over Netanyahu heen. Neem nou het Engelse bastion van islam-liefde en Israëlhaat, The Guardian, die kopte: “Netanyahu’s fairytale about Hitler and the mufti is the last thing we need”. Maar dat Netanyahu géén sprookjes vertelde, werd in de Jerusalem Post betoogd door Moefti-specialist en mede-auteur van bovengenoemd boekWolfgang G. Schwanitz. Dat ging als volgt:

“Speaking in Jerusalem, Netanyahu said of the Fuhrer’s well-documented 1941 meeting with Jerusalem Grand Mufti Husseini, ‘Hitler didn’t want to exterminate the Jews at the time, he wanted to expel the Jews. And al-Hajj Amin al-Husseini went to Hitler and said: If you expel them, they’ll all come here [to Palestine]’. According to Netanyahu, Hitler then asked what he should do with them, to which the mufti replied, ‘Burn them’. I have not seen these quotations in the historical record. But there is much evidence to support Netanyahu’s underlying claim that the grand mufti had a substantial ( . . .) influence on the genocide that unfolded in Nazi-occupied Europe and that was planned for the Middle East as well.” [mijn vet]

Ik overzie niet wat er aan recensies van het boek van Rubin & Schwanitz is verschenen in de academische wereld, maar ik neem aan dat Prof. Dr. J. T. M. (Johannes) Houwink ten Cate “Holocaust and Genocide Studies (chair in co-operation with the NIOD Institute for War, Holocaust and Genocide Studies)” een stem is die niet ver afwijkt van de doorsnee academische opvatting over de vraag die hier aan de orde is. Op de website van het Jerusalem Center for Public Affairs (book reviews Fall 2013) geeft hij als zijn mening:

“Had the Nazis been victorious in the Middle East, it is plausible that in planning the most universal of genocides ( . . .), they would have murdered the Jews there as well, since that was their policy toward all Jews, even in territories that they had not yet conquered. However, it is not likely that Hitler and his henchmen needed the support of the Mufti in making their genocidal decision to kill the Jews. In their discussion of the role of Haj Amin in the decision-making process of implementing the Holocaust, Rubin and Schwanitz are skating on thin ice. They repeat the common error of over-estimating the importance of the Wannsee Conference (20 January 1942). In fact, 1,100,000 million Jews had perished prior to that meeting. In addition, they appear to have ignored much of the recent scholarship on this decision-making process, particularly the works of Christopher R. Browning on the origins of the Final Solution. In any case, the above is but a minor criticism. The main point is that Rubin and Schwanitz have provided a work based upon excellent original research( . . .).” [mijn vet]

“Minor criticism”: klinkt hier de opvatting door dat het een “detailvraag” is als je aandacht schenkt aan de invloed van de islam, dus van de oudste manifestatie ter wereld van een nazi-mentaliteit, op de Holocaust?

Johannes Houwink ten Cate

Voorts zien we aan de recensie van Houwink ten Cate dat anno 2013 de communis opinio van de geleerde Holocaust-specialisten sinds 1998 en Gordon McFee niet was veranderd. Want in het werk dat Ten Cate aanhaalt, dat van Christopher Browning (“The Origins of the Final Solution: The Evolution of Nazi Jewish Policy, September 1939 – March 1942”) luidt de these, als vanouds, dat de Holocaust een chaotisch verlopende massamoord per mitrailleur was die als vanzelf langzaam overging in de industriële vergassing van de Joden. In die traditionele opvatting is er dus geen cesuur, maar vanaf begin 1941 een continuümvan (a) vastbeslotenheid om de Joden allemaal uit te roeien en (b) van geweld dat hoogstens van karakter veranderde in de gebruikte middelen, namelijk van de mitrailleur naar de gaskamer. In die continuüm-opvatting dient de Wannsee-conferentie eigenlijk alleen maar tot stroomlijning van een genocide-besluit dat allang in de praktijk was genomen.Maar dat is niet zo, er was alleen een anarchistisch en experimenteel massamoorden dat onder het “polykratische” (term van Browning) nazi-bewind mogelijk bleek terwijl Hitler en de verdere nazi-top de mogelijkheid openhielden van verdrijving van de Joden naar Madagascar of Palestina.

Tot de industriële vergassings-genocide op álle Joden werd pas besloten direct na Hitlers onderhoud met de Moefti op 28 november, 1941

Overigens ziet Houwink ten Cate dat wel goed: de nazi’s hadden materieel noch ideologisch hulp nodig bij de genocide op de Joden in hun “eigen” gebieden, maar . . . . maar wel in het Midden-Oosten. En het is niet “plausibel” maar volstrekt zeker dat wanneer de alliantie tussen de Moefti en de Führer in het Midden-Oosten succesvol was geweest, ook de laatste Jood daar vermoord zou zijn. En wel middels mobiele vergassings-installaties die de Moefti door Hitler klaar had laten zetten in de haven van Athene om ze naar Palestina te verschepen zo gauw Rommel via Egypte doorgestoten zou zijn. (Zie: Mallmann en Cüppers, “Halbmond und Hakenkreuz” p. 146; “Nazi Palestine” p. 126) .

Schwanitz heeft in een iets eerder boek ( “Islam in Europa, Revolten in Mittelost”, 2013) het wederzijdse belang dat Hitler en de Moefti deelden nog eens uiteengezet. Een van de reviews van dat boek vat het betoog dat Schwanitz vanaf pagina 147 terzake neerzet op dat punt goed samen:

On November 28, 1941, the Mufti met with Adolf Hitler in Berlin. Hitler sketched out his grand strategy: after completing the destruction of the USSR, German forces would continue south through the Caucasus into Iraq and Iran, at which time Germany’s sole interest in the Middle East would be the annihilation of the Jews living there under the British protection. The Mufti would become the most important leader in the Arab world and would call his fellow Arabs to action against the British and the Jews. Schwanitz calls this the “genocide pact” and points out that it was no coincidence that the very next day[!!!] Hitler gave the order to convene the Wannsee Conference in order to work out the logistical details of implementing the genocide of the Jews. Furthermore, Schwanitz maintains that, contrary to his customary practice, Hitler deliberately delayed the public announcement of his meeting with al-Husseini in order to obscure the close connection between this meeting and the convening of the Wannsee Conference. This delay would allow al-Husseini to argue dishonestly and falsely, at the time of the Eichmann trial, that Hitler had given the orders for genocide before their meeting.” [mijn vet]

Houwink ten Cate heeft helemaal gelijk als hij met Browning zegt dat er al flink werd gemassamoord vóór het gesprek met de Moefti en vóór de Wannsee-conferentie. Maar dat is het punt helemaal niet. De vraag waarom het gaat is naar de invloed van de Moefti bij de totstandkoming van Hitlers besluit te stoppen met verdrijving van de Joden en te beginnen met industriële vergassings-genocide. Weliswaar heeft in juli 1941 Heydrich van Hitler opdracht gekregen een “Endlösung der Judenfrage” te verzinnen en werden in de maanden daarna inderdaad meer dan 1 miljoen Duitse, Oostenrijkse, Tsjechische en Russische Joden in het “Ostland” vermassamoord en werd er zelfs op kleine schaal geëxperimenteerd met vergassingen, maar Hitler hield intussen de mogelijkheid open om de Joden te deporteren bijvoorbeeld naar Palestina. Binnen Hitlers opvatting van “Endlösung” was dus op dat moment deportatie nog inbegrepen. Rubin & Schwanitz bewijzen dat aan de hand van een brief van 31 juli 1941van Göring aan Heydrich.

Rubin & Schwanitz betogen dat er dus wel degelijk een tijdstip is vast te stellen waarop Hitler heeft besloten dat de Holocaust als mitrailleer-massamoord op een groot deel van de Joden fundamenteel moest overgaan in industriële vergassing van alle Joden. Dat tijdstip valt slechts na één dag, ja zelfs na enkele uren nadat Hitler op 28 november 1941 dat onderhoud had met Amin al-Husseini. Op 29 november 1941 gaf Hitler het bevel tot het bijeenroepen van de Wannsee-conferentie, die oorspronkelijke gepland stond voor 9 december 1941, maar vanwege Pearl Harbour werd verschoven naar 20 januari 1942. Die Wannsee-conferentie was oorspronkelijk gepland voor een veel kleiner gezelschap: Heydrich nodigde oorspronkelijk voor 9 deecmber 13 man uit. Maar in januari zijn er dan veel meer deelnemers. Daaruit kan je twee dingen concluderen: 1) dat het kernbesluit dan al is gevallen dat de Joden zullen uitgeroeid worden via industriële vergassing, 2) dat het in januari inderdaad alleen nog ging om coördinatie van alle “diensten”.

Een conferentie waarop Heydrich binnen twee uur alle leden wist te overtuigen dat industriële vergassing van de Joden de enige echte eindoplossing was. Hoe zou dat nou komen dat Heydrich zo overtuigd was van die noodzaak? En hoe zou het nou komen dat binnen een paar uur alle aanwezigen instemden? Zou het kunnen zijn dat Heydrich heeft gezegd: “Führerbefehl”? Uiteráárd heeft Heydrich die opdracht van Hitler zelf gekregen. Of ziet u, lezer, wellicht zeergeleerd én gespecialiseerd, een andere mogelijkheid?

Men ziet: op de namiddag van de 29e november vindt het gesprek tussen de Moefti en Hitler plaats. De volgende morgen gaat de order uit naar Heydrich om de Wannsee-conferentie te organiseren die oorspronkelijk gepland stond voor 9 december, dat is dus op een tijdsbestek van 10 dagen na dat gesprek.

Endlösung

De Moefti begroet Himmler

Nu ga ik speculeren. We weten dat de Moefti op de hoogte en ook zeer onder de indruk was van de nog kleinschalige experimenten met vergassing. Het is zeer merkwaardig dat in de verslagen van het gesprek tussen Hitler en de Moefti – hier en hier en hier– geen ogenblik de vergassingstechniek ter sprake komt, noch zelfs het massamoorden-in-het-algemeen. Er is alleen maar in abstracto sprake van “die Vernichtung des im arabischen Raum ( . . .) lebenden Judentums”. Dat de methode van massamoord niet ter sprake is geweest lijkt mij onmogelijk en ik denk daarom dat Hitler bevel heeft gegeven om wat er gezegd werd over die methode niet in het verslag op te nemen. Als dit wél ter sprake is geweest – en wat mij betreft is het ondenkbaar dat zulks niet het geval was – dan wordt het des te verklaarbaarder dat Hitler een paar uur na het onderhoud met de Moefti het bevel gaf tot het bijeenroepen van de Wannsee-conferentie, waarop inderdaad tot industriële vergassing werd besloten. Ik ben er zeker van dat de Moefti Hitler heeft gewezen op het alternatief voor deportatie van de Joden naar Palestina, namelijk het toepassen van de prachtige vergassingsgtechnieken, een Duitse specialiteit. Maar dat het buiten het gespreksverslag is gelaten.

Schwanitz meldt dat Hitler altijd zelf de verslagen las van de gesprekken die meestal door tolk Paul Schmidt werden gemaakt. “Aber er [Schmidt] verfertigte auch kurze und lange Fassungen für den äusseren un inneren Gebrauch, die voneinander abwichen.” (Islam in Europa, Revolten in Mittelost, p. 163) Ik ben ervan overtuigd dat er een langere “Fassung” heeft bestaan dan die wij nu kennen en dat die verloren is gegaan: verbrand, neem ik aan, in de laatste dagen op Hitlers kanselarij in Berlijn.

In mei 1942 — dus zes maanden na dat gesprek tussen de Moefti en Hitler en vijf maanden na de Wannsee-conferentie — beginnen dan in Sachsenhausen de echt serieuze en meer grootschalige proefvergassingen, die moesten leiden tot de industriële vergassings-genocide.

De allang bestaande belangstelling van de Moefti voor de Duitse vergassingstechniek komt bij Rubin & Schwanitz niet voor niks meteen al aan het begin van hoofdstuk 1 aan de orde, namelijk als zij verhalen van het bezoek aan proefvergassings-kamp-Sachsenhausen van vier hooggeplaatste Arabieren, waaronder mogelijk, maar niet waarschijnlijk, de Moefti zelf. Maar in elk geval waren twee van hen zijn afgezanten.

“En zo bezochten dus in juni 1942 vier speciale Arabische gasten het prototype voor toekomstige vernietigingskampen [namelijk Sachsenhausen]. Hun interesse had een zeer praktisch doel. Ze waren van plan ooit op een dag in het Midden-Oosten hun eigen stations Z te creëren in de buurt van Tunis, Bagdad, en Jericho om alle Joden in de regio te elimineren.Dat doel was vastgesteld in een brief van januari 1941 die Amin al-Husseini, de Arabische politieke en religieuze leider in Palestina, zond aan de Duitse kanselier Adolf Hitler. Al-Husseini vroeg Hitler de Arabieren te helpen in hun landen het Joodse vraagstuk op te lossen op de manier waarop het werd gedaan in Duitsland.Om te slagen moesten zij de technieken van de nazi’s leren en hun technologie verkrijgen.

De vergassingstechniek kon dus rekenen op warme belangstelling van de Moefti, die al in januari 1941 zijn plannen kenbaar maakte om de Joden in het Midden Oosten massaal te vergassen. Dus hoezo kan dit géén onderwerp van gespreken geweest zijn op 28 november 1941?

Het kan merkwaardig schijnen dat Hitler verboden zou hebben het onderwerp genocide in het gespreksverslag op te nemen, maar er was ongetwijfeld ook bij hem een bewustzijn dat deze misdaad van zo’n kosmische omvang was dat het beter geheim kon blijven. In het algemeen waren de nazi’s inderdaad nogal beducht voor het uitlekken van hun werkelijke plannen, vandaar ook de eufemistische term Endlösung, Eindoplossing, Final Solution.

Die angst voor uitlekken van het gruwelijke voornemen komt naar voren als Rubin en Schwanitz een reactie bespreken op het bezoek dat in mei 1942 vier hoge Arabieren aan proefvergassings-station Sachsenhausen mochten brengen, namelijk de reactie van een van deelnemers aan de Wannsee-conferentie, Martin Luther,

“One German official, however, was horrified by that visit. The Foreign Ministry’s undersecretary, Martin Luther, demanded that Arabs not be allowed into any concentration camp lest they tell others about what they saw. If Germany’s enemies discovered mass murder was happening they would use this as a propaganda weapon against the Third Reich. Luther, a party veteran, also worried that leaks would sabotage his job of convincing German satellite or allied states to turn over their Jews for transport to the death camps. If word got out, those regimes might balk at cooperating due either to Allied pressure or to fear of future punishment. Infuriated, Luther complained to Grobba that von Ribbentrop had promised him the visit wouldn’t happen. Luther’s request to suspend this particular tour was denied. The SS promised him there would be no more tours in future but held them anyway, including a likely later visit by al-Husaini to Auschwitz.” [mijn vet]

In dit verband is ook de zogenaamde Posener Rede (oktober 1943) van Heinrich Himmler illustratief:

„Ich meine jetzt die Judenevakuierung, die Ausrottung des jüdischen Volkes. Es gehört zu den Dingen, die man leicht ausspricht. – ‚Das jüdische Volk wird ausgerottet’, sagt ein jeder Parteigenosse‚ ‘ganz klar, steht in unserem Programm, Ausschaltung der Juden, Ausrottung, machen wir.’ […] Von allen, die so reden, hat keiner zugesehen, keiner hat es durchgestanden. Von Euch werden die meisten wissen, was es heißt, wenn 100 Leichen beisammen liegen, wenn 500 daliegen oder wenn 1000 daliegen. Dies durchgehalten zu haben, und dabei – abgesehen von Ausnahmen menschlicher Schwächen – anständig geblieben zu sein, das hat uns hart gemacht und ist ein niemals geschriebenes und niemals zu schreibendes Ruhmesblatt unserer Geschichte ( . . .).”

Het roemvolle blad dat tot nu toe ongeschreven is gebleven . . . . . en ook maar beter nooit geschreven kan worden . . . .

Tot slot, nogmaals & ten overvloede, de betekenisvolle feiten:

  1. Hitler vindt samenwerking met de Moefti – en via hem met de islam en de Arabieren – van het grootste belang, zowel strategisch als ideologisch.
  2. Nog eind juli 1941, getuige een brief van Göring aan Heydrich, houdt Hitler de mogelijkheid open de Joden uit Duitsland te verdrijven.
  3. Dan komt dat gesprek tussen de Moefti en Hitler op 28 november 1941 waar de Moefti de eis stelt dat er geen Joden meer naar Palestina komen.
    De verslagen van dat gesprek reppen met geen woord over massamoord als eindoplossing, maar het is volstrekt ondenkbaar dat het onderwerp niet aan de orde is geweest. Al in januari 1941 had de Moefti per brief laten weten grote bewondering voor de vergassingstechniek van de nazi’s te hebben. Dus staat het vast dat Hitler, in het besef van de kosmische misdadigheid van de gezamenlijk nazistisch-islamitische plannen, bevolen heeft dat onderwerp weg te laten, te schrappen uit het verslag en dat massale vergassing van de Joden als methode absoluut zeker ter sprake is geweest.
  4. Enkele uren (!) na de ontmoering met de Moefti besluit Hitler de Wannsee-conferentie van 20 januari 1942 bijeen te roepen waarop officieel wordt besloten tot de industriële vergassings-genocide.
  5. In mei 1942 — dus zes maanden na dat gesprek tussen de Moefti en Hitler en vijf maanden na de Wannsee-conferentie — beginnen de echt serieuze daadwerkelijke proefvergassingen in Sachsenhausen, die moesten leiden tot de industriële vergassings-genocide.
  6. In juni 1942 krijgen vier hoge Arabieren, onder wie misschien de Moefti zelf, maar onder wie in elk geval twee van zijn vertegenwoordigers, een rondleiding door Sachsenhausen.

De vraag aan Houwink ten Cate moet dus luiden: hoezo “dun ijs”? Het antwoord op de in mijn titel gestelde vraag – Gaf de Moefti de laatste stoot tot de Endlösung?moet volgens mij luiden: ja, ten eerste in absolute zin door de weg naar Palestina af te sluiten en zo Hitler tot het loslaten van deels-deporteren en tot alleen-nog-maar-massamoorden te dwingen en ten tweede in “relatieve” zin door Hitler te dwingen tot de industriële vergassings-methode omdat het massamoorden per mitrailleur te omslachtig, te opzichtig en psychisch te belastend bleek voor de uitvoerders.

Het belang van grondige en waarheidsgetrouwe geschiedschrijving wordt steeds urgenter. Regressief en gewelddadig links heeft zo’n beetje vanaf de Baader Meinhof-groep met de terreur van de Palmaffia’s gesympathiseerd. Vanaf de moord op de Israëlische atleten door Palestijnse terroristen op de Olympische Spelen in München in 1972 is de invloed van dit antisemitische links gegroeid en heeft zich genesteld en vertakt in de mainstream van media, academia en politiek. Vijftig jaar lang wordt Israël nu in toenemende mate gedemoniseerd door dit soort “links” onder het mom van sympathie voor de “Palestijnen” die vanaf 1920 niks anders dan terreur hebben gepleegd en elk compromis hebben afgewezen.

Op dit moment beleeft in Amerika deze Israël-demonisering een nieuw hoogtepunt: de moreel steeds verder afglijdende New York Times is zopas een nieuwe campagne gestart die moet voorkomen dat het plan Trump wordt uitgevoerd, te weten een toepassing van het Israëlisch recht in grote delen van Samaria-Judea, geheel volgens het internationaal recht. Wie wil lezen hoe groot en onomstotelijk het morele en internationaal-rechtelijke recht op Samaria-Judea (“de Westbank”) van Israël is, moet het opstel Werk in uitvoering: een korte geschiedenis van Israël” lezen.

In Amerika raakt de anti-Israël-campagne steed steviger ingebed in de Black Lives Matter/ANTIFA-identiteitsbeweging en die beweging krijgt steeds meer greep op de Democratic Party. De liefde voor de islam, een nazistische ideologie, wordt in deze kringen ook steeds sterker. Moslims worden door dit soort “links” gezien als bondgenoten bij de vernietiging van de eigen Westerse cultuur. Democraat Joe Biden hield in zijn verkiezingscampagne een lofrede op de islam. Ik begin steeds meer te vermoeden dat van deze “polarisatie” geen weg terug is en dat Bismarck opnieuw gelijk krijgt:

“Nicht durch Reden oder Majoritätsbeschlüsse werden die großen Fragen der Zeit entschieden ( . . .) sondern durch Eisen und Blut”.

Update: We schrijven 23 oktober 2020. Achteraf is het mij een raadsel hoe ik in bovenstaand stuk deze column van wijlen Hans Jansen heb kunnen “vergeten”. Ik kan tot mijn troost zeggen: ik heb met het sterk door hem aanbevolen boek best wel iets gedaan. Toch?


Dit essay verscheen eerder op het Blog van Martien Pennings

29 reacties

  1. Gerrit Joost schreef:

    Opzienbarend artikel, met heel veel stof om te overdenken. Nooit iets over geleerd op school. Zet veel in een ander perspectief. Hartelijk dank!

  2. Grapjas schreef:

    “Links” heeft de bijbel goed gelezen. ” de grootste truc van de duivel, is de mens laten denken dat hij niet beztaat.”.
    Hitler was, net als alle andere massamoordenaars de afgelopen eeuw, LINKS. Een socialist. En nog steeds houdt men vol dat Nazi”s ‘ rechts” waren.
    De muzelman is vandaag, wat de Nazi toen was. Emkel een stuk dommer.

  3. Raymond Peil schreef:

    Zeer verhelderend. Jammer dat de meeste Nederlanders die artikel nooit zullen lezen, laat staan dat het binnen hun denkraam zou kunnen passen ;=)

  4. Raymond Peil schreef:

    die = dit

  5. Leonardo Zuid schreef:

    Dit artikel is in Duitsland verboden. Strikt verboten om de moefti in verband met Hitler te brengen. Mag niet van Merkel, de slechtste bondskanselier sinds Von Papen.

  6. Youp schreef:

    In het verlengde van de Pirenne these dat het Westromeinse Rijk niet is gevallen agv de verovering door de West- en Oost-Gothen maar door islamitische invallen ligt de fantoomtijd hypothese van Heribert Illig. Deze stelt dat er ongeveer 300 jaar geschiedenis is ingevoegd en wel ergens tussen circa 600 en 950. Het is even opmerkelijk als ongeloofwaardig dat islamitische strijders gedurende 350 jaar konden roven en plunderen zonder enige tegenkracht van betekenis te ontmoeten. De kruistochten waren die tegenkracht. Heeft het werkelijk zo lang geduurd todat christelijke krachten gebundeld konden worden?

    Een belangrijk argument is dat de kalender aanpassing van 1582, dat is bij de overgang van Juliaanse naar de Gregoriaanse kalender, dit moest gebeuren om de aardse kalender in overeenstemming te brengen met de astronomische kalender zodat Pasen weer op de juiste dag kon vallen, er niet naar verwachting 13 dagen ingevoegd moesten worden maar slechts 10 dagen. Maw, er waren ongeveer 3 eeuwen te veel aan geschiedenis (komt overeen met 3 dagen correctie). De voornaamste kandidaat hiervoor zijn de vroege middeleeuwen die zo donker waren dat je jezelf moet afvragen of er überhaupt wel mensen geleefd hebben. Emmet Scott heeft hierover geschreven in ‘A Guide to the Phantom Dark Age’, maar Illig zelf is de belangrijkste bron hiervoor.

    Als dit waar zou zijn, leven we om te beginnen nu in het jaar 1720, maar wordt tevens de val van het Romeinse Rijk en zo’n 150 jaar relatieve kalmte opgevolgd door islamitische veroveringen, mogelijk met hulp van het Perzische Rijk (ik volg hier weer Illig), waarna de kruistochten een noodzakelijk campagne worden om orde op zaken te stellen. De schermutselingen zijn evenwel nog lang doorgegaan met o.a. de Barbarijse piraten die dan niet ergens in 1600, maar eveneens 300 jaar eerder in 1300 hebben plaatsgevonden. Ook de val van Constantinopel vindt niet plaats in 1453 maar rond 1153. Kortom, we krijgen een geschiedenis van vrijwel permanente oorlog met islam, eigenlijk tot de Industriële Revolutie wanneer Europa zowel economische als technische sterk vooruitloopt en islam in armoede vervalt. Dat is tot er olie gevonden wordt.

  7. Youp schreef:

    Excuses voor de vele schrijffouten hierboven.

  8. Neef Jansen schreef:

    Ik denk dat het allemaal net zo hard ontkend zal worden als dat de Turken de Armeense genocide blijven ontkennen en heel de linkse kerk gewoon doorgaat met islamknuffelen en importeren en faciliteren groot en sterk te worden in de westerse wereld en ook goedpraten in boeken en films en artikelen en ook fanaat beschermen (racist! racist!) tegen kritiek. Als bepaalde geschiedenis niet mag bestaan vanwege bepaalde absolute waarheid, dan bestaat het niet en dan wordt het genegeerd, ontkend of bestreden. Elk kritisch onderzoek toont aan dat de islam een mens-verachtend, genocidaal, wreed en het leven hatend totalitarisme is, en als eerdaags Trump niet wint, dan mogen de geheime diensten van de V.S. weer niet, net zoals onder Obama, weten wat met woorden als ‘islam’ en ‘jihad’ werkelijk bedoeld wordt, en dan zou het mij niets verbazen als de Moslim Broederschap een flinke stem krijgt in The Whitehouse, om alsnog een definitieve Holocaust te bepleiten.

  9. hans schreef:

    Super sterk geschreven stuk. Ik heb ergens gelezen dat Hitler zelf op het vergassingsidee was gekomen naar het voorbeeld van deze praktijk in Amerikaanse gevangenissen.

  10. carthago schreef:

    Mooi artikel, dank Martien .
    We zullen nooit vergeten maar vooral niet dat er nu nog steeds erdogannetjes, moefti’s,ayatollah’s en imammetjes vrij rondlopen met dezelfde satanische plannen.

  11. Neef Jansen schreef:

    @Youp – Dat van die ‘drie verloren eeuwen’, ik zie dat niet zo. Ik heb hier een lezing van Bill Warner, waarin hij een animatie laat zien van de 548 veldslagen van moslims tegen Europese samenlevingen (vanaf minuut 12). De tijd begint te tellen vanaf 640 ongeveer en verspringt dan steeds met 20 jaar. Dit is het soort informatie dat je in de linkse kerk nooit zal horen. Die eten nog liever een koran op dan dat ze toegeven wat voor een agressief monster die islam is. Bil Warner is trouwens een gepensioneerde wis- en natuurkundige die als wetenschapper tuk is op feiten. De man is ondertussen in de tachtig en verdient wat mij betreft de Nobelprijs voor wetenschappelijke verheldering van onderwerpen die politiek correct taboe zijn te onderzoeken. Hier is de video: https://www.youtube.com/watch?v=t_Qpy0mXg8Y.

  12. Philippine schreef:

    Bedankt voor dit artikel Martien Pennings.
    ‘Het Madagascar Plan”, de voorgenomen deportatie van Europese joden naar Madagascar.
    Uitgegeven door Sdu uitgevers, Den Haag 1996.
    Geschreven door de ‘andere’ Hans Jansen.
    Er waren vele ‘Madagascarplannen’.
    Het 1e was van Paul de Lagarde, 1827-1891, hoogleraar voor semitische talen en bijbelwetenschap aan de Universiteit van Göttingen, erudiete oriëntalist en 1e klas jodenhater.
    Beïnvloedde vele antisemieten in Duitsland, zoals Wilhelm Marr, Treitschke, Theodr Fritschm Adolf Stöcker. De laatste stond weer in contact met Abraham Kuyper.
    Het Madagascar Plan als dé oplossing voor de ‘Judenfrage’.

  13. BegrensEuropa! schreef:

    @Neef Jansen 24 oktober 2020 om 22:34 Goed idee, een Real Ignobel Prize (R.I.P.) instellen op de thema’s godsdienst, economie, politiek, en recht, ter bestrijding van respectievelijk islam, EU (2x), en migratie. Met voorrondes per land. Ik nomineer bij deze dhr. Pennings voor de R.I.P. (no pun intended) op het thema godsdienst.

  14. Youp schreef:

    Een ‘Madagascar plan’ voor NL en EU politici zou ik nog wel kunnen waarderen.

  15. Youp schreef:

    @Neef Jansen 24 oktober 2020 om 22:34
    Ik ben bekend met Bill Warner. Het kan goed zijn dat die veldslagen hebben plaatsgevonden, alleen niet gedurende de driehonderd ingevoegde jaren. Geschreven geschiedenis is notoir onbetrouwbaar is. Dat is het eigenlijk nog steeds. Wanneer je je informatie over de Amerikaanse presidentsverkiezingen uit de MSM moet halen krijg je geen goed beeld van de situatie. Wanneer je een beeld van het Perzische Rijk moet vormen uit Griekse bronnen (hun aartsvijand) is die informatie onbetrouwbaar, over de vroege Nederlandse Republiek uit Spaanse bronnen evenzo en ga zo maar door. Wat betrouwbaar is, is archeologie. Nu ben ik geen archeoloog, maar ik begrijp dat er verrekte weinig bewijs is voor veel gebeurtenissen uit die tijd. Bv de veldslag bij Poitiers waar Karel Martel de moslims gestopt heeft, of de invallen van de Vikingen tussen 800 en 1000. Er is nog geen speerpunt te vinden. Terwijl Europa inmiddels toch aardig omgespit is. Ook voor de zogenaamde vreedzame en welvarende coexistentie tussen moslims, joden en christenen in Andalusia is nauwelijks bewijs te vinden en wat er te vinden is, is van latere tijd. Maar goed, ik weet dat het een extreme hypothese is met heel veel vragen. Toch, het zou zomaar waar kunnen zijn.

  16. Neef Jansen schreef:

    @BegrensEuropa! — Ik betwijfel of mensen in de rij staat om een prijs te ontvangen met het acroniem RIP. Het is dan net of men van ze af wil. Bill Warner ervaart al veel censuur op internet. De man moet met z’n geluid heel erg tegen de politiek correcte stroom in zwemmen. Maar goed, ik begrijp je intentie.

    @Youp — Parallel aan die drie eeuwen is er het ontstaan van de islam en men twijfelt er zeer over of Mohammed ooit wel bestaan heeft. Verder zijn er wat betreft koran aanwijzingen dat die in etappen ontstaan is, dat er forse ingrepen zijn gepleegd wat betreft de inhoud ervan, en dat eigenlijk pas ergens begin 20e eeuw een definitieve versie is ontstaan, hoewel ik ook heb gehoord dat er zeker 25 versies de ronde doen. Maar dit alles wordt dan gepresenteerd met de tijdlijn erbij, en met verwijzen naar kronieken, munten en architectuur.

    PS. Dario Morera Fernandez omschrijft die islamitische bezetting van Spanje als een wrede despotentijd. Dat krijgen we hier ook, als die moslims daartoe de kans krijgen. Net als de nazi’s, de fascisten en de bolsjevisten is het voor een activistische minderheid zeer wel mogelijk om via democratische weg aan de macht te komen, zeker als er daartoe nog een Linkse Kerk is die het niet voor elkaar krijgt in de islam iets anders te zien dan een religie van de vrede. Dat verhaal van Pennings hierboven zal stak genegeerd worden, en Penning zal worden weggezet als nazi. Zelf hoop ik dat er discussie over komt, zeker ook onder historici.

  17. Cool Pete schreef:

    —————Artikel van niet te overschatten belang.————————

    Mag ik wijzen op :
    “Nazi’s, kommunisten en islamisten – E. Vermaat , uitg, Aspekt, 2008.

    ‘Links’ zal altijd liegen, dat het Nazisme niet ‘links’ is,
    en dat Hitler niet samenwerkte met mufti Al-Husseini.
    Terwijl het geschiedkundig overvloedig aangetoond is, dat dit wel zo is.

    Niet voor niets, mag in het Duitsland van de DDR-kommuniste Kasner [ aka Merkel ]
    deze zaken niet benoemd of getoond worden. Er zitten zelfs journalisten voor in de gevangenis.

    Socialisme. Islam. Totalitarisme – per definitie.

  18. Cool Pete schreef:

    @Hans : heb ik even een nieuwtje voor u : ergens heb ik gelezen dat A.H. een brief kreeg van een Nederlandse NSB’er, die het gebruik van het “grune ” moeras-gas aanprees.
    Er wordt alleen nog over getwijfeld of die NSB’er : Klaas Dillen was : de opa van Mark Rutte. Zo is dat vergassen er duidelijk gekomen.

  19. Frits Bosch schreef:

    In 1922 was Palestina Brits mandaat. Tussen 1919 en 1933 tijdens het verkrijgen van de macht – op een democratische manier – vluchtten ruim 200.000 joden naar Palestina, een in meerderheid moslims gebied zonder natiestaat als zodanig. Joden startten daar op socialistische basis kibutz en moshavs. Ze waren merendeels professionals en intellectuelen en verkregen in Palestina bestuurlijke functies. Na jaren vsn terugdringen van Arabisch geweld tegen de joden besloot de Britse regering in 1939 tot een White Paper waarin de exodus van joden naar Pslestina beperkt moest worden om erger strijd te vermijden. Te laat: de joden hadden al een economie, politieke en administratieve ruggengraat gebouwd. Gezondheidssysteem, vakbond en universiteiten. Joodse taal, industrieën en Clandestine leger die het tegen fe nazi’s opnam. De exodus ging door. In dat klimaat zag de moefti met lede ogen aan dat Palestine steeds meer joods gebied werd. Daar moest dus een stokje voor gestoken worden. Dood ze Hitler! Komt bij dat het voorgeschreven is in de koran.

  20. Cool Pete schreef:

    @Frits Bosch : uw historische kennis schiet te kort.
    – Twintiger-, dertiger jaren : in Duitsland : begonnen de kommunisten met revoluties en straat-geweld.
    – De nazi’s stelden daar het zelfde tegenover, en pleegden uiteindelijk een gewelddadige machts-overname. Progroms, Nacht v.d lange messen, Rijksdag brand, Noodwet, totalitair onderwijs en media, militaire opbouw, socialistische diktatuur, machts-greep.
    Nazi’s : landelijk [1932] nooit meer dan 32%. [In een kleine deelstaat, de meerderheid. 1933; daarna afnemende uitsalgenen.]
    – “Syria-Palestina” [ Romeinse benaming ] was een verwaarloosde en zeer dun bevolkte uithoek van het Ottomaanse rijk; veelaleigendom sheiks in Beirout.
    Het meeste land is gekocht door Joden. Daarna droog-gelegd, ontgonnen, ontwikkeld, enz.
    – Al in de twintigher jaren, begon er Arabisch terrorisme tegen Joden. Ook toen al :
    mufti Al-Husseini.
    – De verdeling in Joods gebied en [Trans~]Jordanie was al volkomen scheef.
    – Judea en Samaria zijn historisch Joods. Eerste Joden in Kanaaan : 4000 jaar geleden.
    Eerste stad : Jericho.
    – Gaza is [ historisch ] Egyptisch.
    – Huidige, door top-terrorist Arafat, valselijk “palestijnen” genoemden,
    zijn vooral toegestroomde dagloners en oorlog-vrijwilligers [ ’48, ’67, ’73 ] en hun nazaten. Ze kunnen gewoon terug naar Jordanie, [ Syrie, Libanon ] en Egypte.

  21. Frits Bosch schreef:

    Okay, maar zoals ik het zie heeft er in het gebied een door Britten geautoriseerde balansverstoring qua bevolkingsopbouw moslims vs joden plaatsgevonden in een dunbevolkt gebied. In dat gebied is de exodus neergedaald. De VN riep in 1947 de verdeling uit tussen west en oost van de rivier de Jordaan, goedgekeurd door de joden afgekeurd door de Arabische Liga. In 1948 riep Bengurion de nieuwe staat Israel uit.

  22. Frits Bosch schreef:

    Herstel: niet oost van de Jordaan, de verdeling vond enkel ten westen van die rivier plaats in 2 staten joods en arabisch. Dit plan is afgekeurd door arabieren.

  23. Cool Pete schreef:

    @Frits Bosch : btw : de naam is ‘Cool Pete’.

    ‘k Wees er op, omdat :
    – Deze geschiedenis zo’n 4000 jaar oud is.
    – Er begin 20ste eeuw nagenoeg geen bevolking was: was er ook geen verstoring
    Veel Arabieren uit de regio wilden dagloner worden bij Joodse bedrijven; is nu nog steeds zo.
    – De Britse- en VN-verdeel -plannen, waren natuurlijk onzinnig.
    – Sinds 1948, heeft de Arabische Liga, 3 oorlogen tegen de internationaal erkende staat Israel gevoerd
    – Arabisch, islamitisch terrorisme kwam , sinds begin 20ste eeuw, – en komt nog steeds -, uit omliggende gebieden.

    Zonder juiste historische gegevens, is geen juist historisch oordeel te geven.

  24. lawaaipapagaai schreef:

    Cool Pete, u wijst op: geen bevolking, geen verstoring. De verstoring trad op door de plotselinge heftige instroom van joden. Zijn we het daar over eens? Actie is reactie. That rings a bell naar ons land. De plotselinge heftige instroom van immigranten – rijp en groen, terrorist of niet – leidde en leidt tot verstoring, to say the least. Lees Douglas Murray The strange death of Europe, of ‘Schaft ook Nederland zich af’ van een veel minder bekende auteur. Dit wordt allemaal veel heftiger door wat er nu in Parijs gebeurd is. Maar ook wij hebben onze portie meegekregen, Theo van Gogh en Utrecht…

  25. lawaaipapagaai schreef:

    Dit stukje was van Frits Bosch trouwens

  26. Cool Pete schreef:

    @lawaaipapgaai : de twee zaken, zijn in alle opzichten, niet vergelijkbaar.
    De eerste was een terugkeer naar eigen gebieden, die amper bewoond waren;
    die terugkeer was opbouwend.
    Het tweede, is een illegale massa-omvolking, opgelegd door regeringen / “EU” / V.N.,
    die destructief is.

  27. carthago schreef:

    @Cool Pete .Correct !

  28. Frans Groenendijk schreef:

    Niettegenstaande de lead van zijn artikel van vandaag (stuk zelf nog niet gelezen) moet ik Frits Bosch hier toch een beetje bijspringen. Ook de Britten hebben een kwalijke rol gespeeld bij het vrij baan geven aan het mohammedanisme in de Levant (en in India kozen ze bij conflicten tussen mohammedanen en hindoes ook vaak strategisch voor de mohammedanen). Een van de niet direct mohammedanisme-gerelateerde ‘bijvangsten’ van mijn studie ter voorbereiding van mijn boek ‘Islamofobie’ was de schokkende ontdekking dat deze moefti niet alleen door de Britten benoemd werd, maar dit dit niet op voordracht van de lokale mohammedanen was.

    In het kader van de studie voor mijn (Engelstalige E-book) “IS, the Kurds and the Caliphate. Turkey: from sick occupant to paranoid neighbor” stuitte ik er overigens op dat de foute pasha’s in het op gang brengen van de Eerste Wereldoorlog een veel belangrijkere rol vervulden dan het meestal wordt voorgesteld. Misschien moet ik Nederlandse vertaling maken van dat onderdeel van dat boek.
    (link: https://www.amazon.com/Kurds-Caliphate-occupant-paranoid-neighbor-ebook/dp/B0141QB01Q/)

  29. Cool Pete schreef:

    @Frans Groenendijk : dank voor de interessante aanvullingen.

    Overigens, was ’t mij bekend dat Al-Husseini door de Britten benoemd werd
    tot “mufti van Jeruzalem”. Al snel ontwikkelde hij zich tot aanjager van terrorisme;
    en verbleef ook in Syrie, e.a. Van 1941-1945 verkeerde hij in Berlijn onder de hoogste Nazi’s. Na WO II, keerde hij zelfs terug naar het M-O.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.