DE WERELD NU

Elsevier – rechtsliberaal icoon valt van zijn sokkel

elsevier 13

De extreemlinkse eenvormigheid van het Nederlandse medialandschap kent weinig uitzonderingen, nu zelfs weekblad Elsevier het rechts-liberale vaandel heeft gestreken.

Op de media wordt menigmaal gemopperd in deze kolommen. Te midden van de vele gelijkgeschakelde krantjes, omroepen en nieuwswebsites voerde slechts het ‘rechtse’ weekblad Elsevier fier het liberale vaandel. Van oudsher vertegenwoordigde de liberale dame de top van de journalistieke pikorde, slechts naar de kroon gestoken door het inmiddels in het linkse moeras verdwaalde NRC, Het Financieele Dagblad  en de internationale journalistieke grootheden als de Financial Times, de Wall Street Journal en The Economist.

Als de internetrevolutie ergens een tsunami van verwoesting heeft veroorzaakt is het wel in de gedrukte pers. Dode-bomen-media gingen ten onder in een golf van fusies, daartoe gedwongen door teruglopende abonneeaantallen en advertentieopbrengsten, en zochten noodgedwongen een nieuw business model. Met websites (met pay walls), social media, elektronische nieuwsbrieven en (YouTube-)filmjes. Op enkele na zijn de mediamerken inmiddels in handen van twee grote, door de overheid gesubsidieerde Belgische mediabedrijven, De Pers Groep (DPG Media) en Mediahuis.

Ooit was de wereld van de gedrukte media overzichtelijk. Er waren kranten voor het dagelijkse nieuws en er waren opiniebladen voor achtergrond, analyse en opinie. In progressieve kringen las men Vrij Nederland of HP/De Tijd, in het zakenleven Quote, in conservatieve gezinnen Elsevier en onder linkse intellectuelen was De Groene Amsterdammer het lijfblad. Kranten namen gaandeweg de rol van opiniebladen over met lange interviews, uitgebreide reconstructies en lijvige essays.

Anno nu zijn de vroeger gezaghebbende en spraakmakende opiniebladen in zwaar weer gekomen, in abonneeaantallen, bereik en verschijningsfrequentie.

Elsevier

Is er niet één dappere enclave die moedig weerstand biedt aan de veranderde tijd en zou dat Elsevier kunnen zijn? Helaas niet. Bij intensieve lezing bleek het blad mij weinig toegevoegde waarde te bieden bovenop het rijkgeschakeerde opiniepalet die de social media (met Twitter als meest inspirerende schilder) de kritische nieuwsconsument hebben te bieden. Oók in achtergrond, interviews en beschouwingen.

Vroeger ging je in het weekeinde er voor zitten met Elsevier, en dan ging-ie tot maandag of dinsdag mee, of lekker mee op vakantie, of in de trein. Nu lukt me dat niet meer. De diepgang, de kennis, de verhalen, de kwaliteit, het was behoorlijk aan erosie onderhevig de afgelopen vijftien jaar. Zouden ze zelf niet door hebben dat de artikelen tegenwoordig vooral zullen aanslaan bij de leden van OmroepMax of 50Plus? Terwijl in het verleden Elsevier gretig werd gelezen door de studerende jeugd, mede dankzij een speciale korting op de prijs voor studenten.

Mijn eigen dienstverband bij de redactie economie (2001-2003) was een buitengewoon plezierige tijd. Voor een journalist is het een genot om op het hoogste niveau in de Lage Landen actief te zijn. Er heerste een vrij strak Angelsaksisch regime, te meer omdat het weekblad formeel onderdeel was van Reed Business Information (nu: RELX), aanbieder van informatie en database analytics voor professionals en zakelijke klanten. Het was (en is kennelijk nog steeds) top-down: Laat de leiders van de Elsevierkerk de kerk leiden. zij zijn de kerkleiders en de hoofdredacteur is de kardinaal.

De spoeling voor de opiniemedia is zichtbaar dunner geworden, te meer omdat zij toenemende concurrentie bevechten van opiniewebsites als Veren of Lood, OpinieZ, TPO, DDS, GeenStijl, WyniasWeek en vele anderen. Is het dan nog wel de moeite waard om voor acht of negen euro per maand voor een abonnement van achtereenvolgens twee of een jaar te betalen? Gelukkig biedt Elsevier een proefabonnement voor een maand á tien euro, dan is de proef op de som eenvoudig genomen.

Doorstroming van jong talent is niet langer het sterkste punt van het blad, zo veel werd al snel duidelijk. Van mijn collega’s uit 2003 zitten er nu een stuk of 15 nog steeds fier op hun post, plus ruim een dozijn vaste medewerkers en correspondenten. Zonder nieuw talent wordt het moeilijker om met de tijden mee te gaan, dunkt me dan. Afgezien van Roelof Bouwman, Simon Roozendaal (soms) en Afshin Ellian valt er eigenlijk weinig te beleven in de kolommen.

Verder biedt het blad veel te veel tamelijk feitenvrije en studentikoze overpeinzingen over geopoliteke verhoudingen, windmolens of de EU. Het is nu ook een blad geworden waar de Geertens, Constanteyns en Jeroens op hoge toon en kennelijk zéér overtuigd van het eigen gelijk, de lezers de onrijpe vruchten van hun kennis en ervaring in het gezicht werpen. Het zijn predikanten die op het kansel de waarheid van de Elsevierkerk verkondigen aan steeds minder gelovigen, zoals de oplagecijfers laten zien. Om kritische reacties in sommige gevallen op Twitter nog eens neerbuigend af te zeiken. Ter illustratie een voorbeeldje:

Wilders noemt Nederland een ‘corrupt land’. Dat blijkt niet uit het Wildersproces. De politicus heeft alle ruimte gekregen om zich te verdedigen en is vrijgesproken van de zwaarste verdenkingen. Tijd dat hij een toontje lager zingt, schreef Geerten Waling

Antwoord van reaguurder j.baars:

@GeertenWaling
De linkse activisten bij het OM vervolgen Wilders omdat hij “minder” wil van een groep die oververtegenwoordigd is in de criminaliteitscijfers. Hij roept niet op tot geweld. Akwasi die wel oproept tot geweld wordt niet vervolgd. Het OM is idd een moreel corrupte club.

Waling: U gelooft nog in Zwarte Piet blijkbaar.

Vanuit het perspectief van de echte nieuwsjunk hobbelt Elsevier met een rollator achter tal van media aan en voegt weinig toe. Van open deuren als ‘Grapperhaus verder als gedeukte minister’, ‘Rabobank | De plattelandsbank die uitgroeide tot agrarische wereldmacht’, ‘COVID-19 | Waarom vallen in West-Afrika relatief minder Corona-doden te betreuren?’ en ‘De eurozone van Klaas Knot is voorlopig utopie’ worden lezers weinig wijzer, en klikken zij doorrrrr.

Wat overigens te denken van een voormalig boegbeeld van rechts en liberalisme dat censuur van YouTube met de mantel der liefde bedekt? ‘Gevaarlijke onzin’ vond de Elsevier-redactie van twee video’s van Café Weltschmerz over de werking van hydroxychloriquine in de beginfase van Corona/Covid-19 en ‘terecht verwijderd’. Terwijl vele tientallen studies aangeven dat HCQ aanzienlijke aantallen sterfgevallen weet te voorkomen. Dit had wel even gerectificeerd kunnen worden.

Mijn beide klompen braken ook nog eens dat men binnen de ‘liberale’ Elsevier-redactie het gezeur over de toelage die prinses Amalia vanaf haar 18e krijgt zat is. “Vooral als politici dat doen, is dat vreemd”, constateert het commentaar. Hoezo? “Omdat het in de wet staat”. Kamerleden mogen toch wetten veranderen? Minstens zo veel bevreemding wekt het commentaar over de heroprichting van de ‘pedopartij’. “Maar het pleiten voor andere wetten zou moeten kunnen in een vrij land”, schrijft het blad bestraffend.

Wie zit er op een mainstream Elsevier te wachten? Met een beetje geluk kunnen ze fuseren met Plus Magazine – dat overigens een uitstekend financieel en economisch katern heeft – en Omroep Max, dat gezien de huidige inhoud van het blad uitstekend overlapt met de huidige doelgroep. Jammer voor Elsevier, maar bij mij blijft het bij een eenmalig proefabonnement.

Deze column is overigens geen representatief onderzoek, maar eerder de professionele impressie van een ervaren ingewijde. De altijd blije Elsevier-kardinaal zou indertijd gezegd hebben ‘Goh, Raymond, wat een vermakelijk stukje van jouw hand.

 

13 reacties

  1. Erik schreef:

    Je zou kunnen zeggen dat met het vertrek van Syp Wynia de steven van het blad definitief is gewend, om alle lichtgewichten te accomoderen en zich te voegen naar de gelijkschakeling.
    Je wil tenslotte niet gecensureerd worden als voormalig statige publicatie.
    Precies de reden waarom mijn abonnement in augustus beëindigd is.

  2. Raymond Peil schreef:

    Maar, eh, niemand maakt het zo bont als het voormalige rechts-liberale NRC Handelsblad:
    NRC columnist LuukvMiddelaar – tevens speciaal adviseur kabinet voor TimmermansEU
    – heeft kritiek op Townhall Meeting #FVD op VS ambassade, waar ook CDA meeting had. Investeren in relatie VS nodig. Zeker nu!
    “Trumps ‘nuttige idioten’ missen geopolitieke draai”.
    ROFLOL!!
    Bron: https://twitter.com/djeppink/status/1309077458948444163?s=20

  3. Youp schreef:

    Ja, de transitie naar burgerjournalistiek via momenteel hoofdzakelijk Twitter is in volle gang. En terecht! Anders had je nooit geweten hoe vreedzaam de demonstraties in de VS nu werkelijk waren.

  4. carthago schreef:

    Mooi artikel, dank raymond.
    Alle pravdakranten van het politburo in Brussel verenigen zich uiteindelijk onder één broodheer,Herr Frenske Goebbels.

  5. Karina schreef:

    Jaaaren geleden toen de media langzaam maar zeker zijn betrouwbaarheid verloor… schepte Elsevier op, dat zij de door overheid toegewezen stagiaires (gratis journalisten) niet accepteerden.
    Daardoor waren zij onafhankelijk van Den Haag en konden zij de waarheid publiceren.
    Ik denk dat ondertussen ook in het kantoorgebouw van Elsevier de nodige stagiaires rondlopen.

  6. Ian schreef:

    De neergang van Elsevier is al jaren gaande. Arendo Joustra heeft een januskop; de kant die het meeste geld in het laatje brengt zien we het meest. Misschien wil Soros of de EU wel geld pompen in dit vod, dan is de gelijkschakeling van de linkse eurofiele pers geheel voltooid. En over 12 jaar kan Henk dan zijn lidmaatschap ook opzeggen.

  7. lawaaipapagaai schreef:

    Heel terecht artikel. Hoofdredacteur Arendo Joustra is een onbeschofte hufter heb ik helaas aan den lijve moeten ondervinden. Syp Wynia is daar met onvrede vertrokken. Joustra is een linkse rakker die het ooit zo mooie Elsevier Weekblad de nek om draait. Uit zijn speeches blijkt dat hij de geestelijke gesteldheid van Biden benadert.

  8. Philippine schreef:

    Mee eens.

  9. Cool Pete schreef:

    Volgens mij is het heel simpel :

    ook Elsevier Weekblad is opgekocht door een van de twee Belgische uitgevers-concerns, die moet “EU”-geld, via Belgische regering ontvangen,
    nu alle Nederlandse kranten en weekbladen in handen hebben.
    [ zie colofon in EW ]

    Alle media opkopen hebben ze geleerd van George Soros : die begon met RTL-concern, daarna allerlei media, t/m The Guardian.
    Juncker, Merkel, Macron, Rutte hebben gezorgd dat overheid / EU,
    dat zelfde in hun landen ook deed.

    Wie de media beheerst, beheerst de mensen.
    Dat wisten Hitler en Stalin ook al.
    En dat “EU”-konstrukt doet het zelfde.

  10. Henri G. schreef:

    Er is veel onvrede bij Elsevier abonnees, dat blijkt duidelijk uit de reacties op columns en artikelen. Men proeft feilloos de geleidelijke koerswijziging naar links, die zich vooral manifesteerde na het – voor de abonnees – volkomen onverwachte vertrek van Syp Wynia. Iedereen voelde haarfijn aan, dat dit te maken had met een scheiding van geesten.

    Op Wynia’s Week verschijnen inmiddels vele lezenswaardige en kritische artikelen, terwijl de “substance” van Elsevier, dat zich steeds meer voegt naar de gevestigde policor orde zoals deze ook blijkt door de steeds agressievere tekstcensor op reacties, steeds minder gewaardeerd wordt. Ik twijfel al langer of ik mijn abo moet voortzetten; ik weet nu zeker dat ik dit niet ga doen, want ik ben het beu om sluipenderwijs weer in die blind volgzame sfeer terecht te komen, die zich de laatste 10 jaar – zeg maar: de Rutte dynastie van kabinetten – in het NLse medialandheeft voorgedaan.

  11. Ian schreef:

    @Cool Pete 20:49: dat is toch tegen de kartelregels van diezelfde EU? Er mogen toch geen grote machtsblokken met teveel ‘verkeerde’ invloed ontstaan? Oh wacht, dit is ‘goede’ invloed en in het belang van de brusselse neo-fascisten…

  12. D. G. Neree schreef:

    Die grafieken zijn van de afgelopen drie jaar. Ik denk dat als de cijfers 20 jaar terug gaan het plaatje helemaal schrikbarend is.

    Een beetje blogger krijgt per maand of misschien per week minstens evenveel views als er abonnees van de tijdschriften zijn. Met vloggers is het hetzelfde ten opzichte van televisieprogramma’s.

    Hoewel het paieren medium verouderd is t.o.v. het internet, hadden bladen als elsevier volgens mij makkelijk kunnen overleven als ze de goede kant van de journalistiek hadden gekozen en hun oren te luisteren zouden leggen op het internet. Waarom hebben ze zich hier helemaal van afgekeerd terwijl daar vrijwel alles heet van de naald gepresenteerd wordt? Ze hebben hun ziel verkocht.

    Soms zie ik nog wel eens iemand een krant lezen en roep dan in het voorbijgaan “leugens en propaganda!”

  13. Erik schreef:

    Uiteindelijk hebben ze slechts een lege huls, wel de kranten,niet de lezers, die zijn uitgeweken naar niet gelijkgeschakelde gebieden op het internet.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.