DE WERELD NU

De nep-elite van de PVV

PVV 10

Victor Onrust analyseerde aan de hand van “De schijn-élite van de Valse Munters”  zijn houding tegenover de PVV.

Martin Bosma heeft met “De schijn-élite van de Valse Munters” een goede inkijk gegeven in de diepere roerselen van de PVV. De titel ontleent hij aan een werk van Jacq de Kadt uit 1939: “Het fascisme en de nieuwe vrijheid” aan wiens analyse van het fascisme, het falen van links en de verbindingen daarvan met de islam hij veel van zijn inzichten ontleent. Met deze waarnemingen van De Kadt kan ik, met Martin Bosma, alleen maar instemmen.

Maar behalve deze waarnemingen propageert de Kadt ook een oplossings-richting voor dat gesignaleerde falen. Hij zoekt die in het (weer) actief worden van een elite die met name de middengroepen moet aanspreken. En daarbij als belangrijkste doel niet de materiële belangenbehartiging propageert, maar het verder verdiepen en vooruit brengen van (westerse, Verlichtings-) cultuur en wetenschap, binnen wat hij het “leven in het raadsel” noemt. Hij beschrijft ook een aantal wezenskenmerken van die elite zoals een permanente (zelf)kritische houding, onbaatzuchtigheid en een democratische gezindheid. En dat alles zonder de materiële belangen geheel uit het oog te verliezen. Daarbij dient zo’n elite zich niet op te sluiten in een eigen kaste maar moet zij politieke verantwoordelijkheid nemen en leiding geven. In schrille bewoordingen schetst De Kadt de werkelijke intellectuele toestand waarin een schijn-elite opereert die maatschappelijk niet betrokken is en zich verliest in navelstaarderij en andere intellectuele vormen van zelfbevrediging. Ik geef hier een wat langer citaat van De Kadt dan Bosma waaruit blijkt dat het in zijn definitie vooral gaat over de fascistische elite.

“Het fascisme is, zoals een onderzoek naar het gehalte en de samenhang van z’n ideeën en motieven (een onderzoek, dat bevestigd en versterkt wordt door de confrontatie met de praktijk) bewezen heeft, het resultaat van het optreden ener schijn-elite. Het kenmerk van een schijn-elite is niet, dat er voor haar streven geen spoor van gerechtvaardigde oorzaak te vinden is. Integendeel, het gevaarlijke karakter van een schijn-elite zit juist hierin, dat ze gerechtvaardigde protesten verbindt met versleten ideeën, bekrompen, onjuiste opvattingen en primitieve driften. Daardoor krijgt ze al die fanatieke en wrede trekken, die reactionaire uitwerking en die demagogische inhoud, die we dan ook bij het fascisme waarnemen.”

Het is natuurlijk mogelijk dat dit proces niet plaats vindt. Het is mogelijk dat we geen elite meer hebben (of een elite die niet gevoelig is voor de noden en de behoeften van onze tijd en onze maatschappij, wat een andere manier is om te zeggen dat we géén elite meer hebben, want een verkalkte elite is geen elite), of dat de elite niet meer in staat is de intellectuelen te beïnvloeden. De afwezigheid van een elite, is het niet te weerspreken teken van de ondergang ener cultuur en ener maatschappij. En ook het feit dat een elite niet meer in staat is – op den duur en na veel strijd – haar inzichten aan de maatschappij op te leggen, is een teken voor het onafwendbaar geworden zijn van de ondergang. 1) De vraag of wij nog een elite hebben en of onze intellectuelen te beïnvloeden zijn, zullen wij eerst in het volgend hoofdstuk nader onderzoeken, maar hier kan er al wel op gewezen worden, dat dit boek geen zin zou hebben, indien de schrijver in de onafwendbaarheid van de ondergang onzer beschaving geloofde.

Hij laat zien hoe de ruggengraatloze linkse elite de ideologische ruimte open laat waar het fascisme bij zijn opkomst gebruik van maakt. Een ander belangrijk inzicht van De Kadt is dat een goede elite, om op termijn levensvatbaar te zijn en te overleven imperialistisch dient te zijn. Zij dient haar model aan de wereld op te willen leggen, soms met geweld. En zij mag al helemaal geen zwakte tonen tegenover totalitaire ideologieën met imperialistische inhoud zoals het fascisme en de islam. Een totaal andere vorm van kosmopolitisme dan de multiculturele variant die nu in zwang is.

Onduidelijk blijft bij De Kadt hoe deze elite zich uit het reeds toen aanwezige moeras van schijn-elites los kan maken en de plaats kan gaan innemen die noodzakelijk is. Dat kan ook bijna niet anders want als hij daar werkelijk praktische ideeën over had gehad dan had ik dit allemaal niet op hoeven te schrijven. In de jaren 30 lijkt het me dat het voor een betrekkelijk kleine groep mensen nog mogelijk is om met veel doorzettingsvermogen een desnoods gestencild krantje te beginnen en bijeenkomsten te organiseren waarmee men een balletje aan het rollen zou kunnen krijgen. Ook rond 1968 waren er misschien mogelijkheden voor een dergelijke wending. Ik stond toen behoorlijk dicht langs de zijlijn en herinner mij goed dat de doelen omsloegen van een culturele maatschappijkritische houding naar platte belangenbehartiging (in dit geval: verlaging van de exameneisen, hogere beurzen, zo lang studeren als je wil voor weinig collegegeld).

Dit probleem van het tot stand komen of brengen van een goede elite is in de huidige tijd nog veel groter is dan in 1939 of 1968. Het intellectuele maanlandschap waarin we tegenwoordig leven biedt aanzienlijk minder mogelijkheden. Op dit moment kan ik mij maar moeilijk voorstellen hoe, gesteld dat ze bestaan, een aantal intellectuelen van het niveau en met de instelling die De Kadt voorschrijft elkaar zouden kunnen vinden, met elkaar iets zouden vormen wat op een cultureel-politieke beweging lijkt, en daarmee dan ook nog in te breken in het huidige politieke “debat” in de media. En dan niet één keer, als grappig incident, maar structureel een plaats veroveren.

Ondertussen roept dit wel de vraag op hoe Bosma de PVV in dit perspectief ziet. Hij laat duidelijk merken wie hij met de schijnelite aanduidt, en dat zijn allereerst de kopstukken van links, de PvdA voorop. Figuren als Abraham de Swaan en Cees Schuyt, die ik typische representanten van een intellectuele schijn-elite zou willen noemen worden door hem niet genoemd. Uit de door hem gekozen titel voor zijn boek moet ik wel opmaken dat hij de PVV ziet als de plaats waar de elite van de goede soort zich ophoudt en ontwikkelt. Dit temeer omdat hij niet aangeeft waar die elite zich volgens hem anders zou bevinden of hoe die zich organiseert of zou moeten organiseren.

Hoe moet ik mijn gedachten over deze onuitgesproken pretentie formuleren? Lachwekkend? Te gek voor woorden? Niet dus? Tenenkrommend?

Laten we het maar houden op “met stomheid geslagen”. Natuurlijk hoeft niet ieder Kamer- of kaderlid van de politieke partij die de PVV nu eenmaal is een 24-karaats, of zelfs maar een 6-karaats intellectueel van de goede soort te zijn. Maar ik vrees dat als we proberen het intellectuele gehalte van de PVV vast te stellen we niet verder komen dan anderhalve man en een paardenkop. De naar buiten gebrachte intellectuele prestaties zijn navenant. Aan de pluskant kunnen we duidelijk en effectief taalgebruik in de politiek zetten, daar is zonder meer grote behoefte aan. Ook de in sommige opzichten internationale oriëntatie is een plus. Maar enig wervend cultureel-politiek vergezicht komt er niet uit. Op cultureel gebied is armoe troef. Ik vrees dat als de PVV het voor het zeggen krijgt we geheel aangewezen zijn op “Oh Oh Cherso”, Frans Bauer, Jantje Smit en aanverwant. Natuurlijk: de huidige gesubsidieerde culturele schijn-elite kan wel een flinke schop onder de kont gebruiken. Maar het verhogen van de BTW is een daad van culturele barbarij.

Zo mogelijk nog erger is het intellectuele klimaat dat wordt uitgestraald door het ontbreken van enig openbaar debat, (zelf)kritiek en het ondemocratische gehalte van de PVV. Bosma heeft zeker een punt als hij zich verzet tegen het zonder meer openstellen van de partij voor iedereen die zich aanmeldt. Maar tussen dat model en de op dit moment door de PVV gepraktiseerde anderhalf-persoons dictatuur (de paardenkop laten we er even buiten) liggen vele mogelijkheden voor een gecontroleerd lidmaatschap en een werkende interne democratie. Het door Bosma veronderstelde directe contact met de kiezer via het internet kan daar op geen enkele manier als vervanging voor dienen.

Naschrift
Bij het opruimen van mijn archief kwam ik dit tegen. Ik heb (in 2010) een aantal blogs aan de Kadt gewijd: Een stukje de Kadt, Nog een stukje de Kadt en Een stukje de Kadt (3): “Wat er juist is aan het fascisme” , maar dit stuk is toen niet gepubliceerd. Het is nog steeds relevant lijkt me, ook al zijn de anderhalve man en een paardenkop inmiddels uitgebreid met meerdere goede volksvertegenwoodigers. Overigens kan ik “De schijn-élite van de Valse Munters nog steeds zeer ter lezing aanbevelen. De analyses wat er allemaal mis is met de huidige politiek snijden zeker hout en er is helaas nog weinig veranderd. Het falen van de PVV als een serieus te nemen alternatief is daar zeker debet aan.


Dit artikel verscheen eerder op Harde Woorden

10 reacties

  1. Josef Kuijpers schreef:

    Het verhogen van de btw op cultuur is absoluut geen barbarij, integendeel! De door de ‘happy few’ gewaardeerde kunstuitingen kunnen die paar centen écht wel missen, en hebben daarom helemaal geen subsidie nodig, sterker, het toepassen van het verlaagde btw-tarief is perverse zakkenvullerij, slechts passend bij de graaiende socialistische roversbendes die ons land al decennialang teisteren!!

  2. Victor Onrust schreef:

    Verlaging van belasting is geen subsidie. Onder cultuur valt meer dan alleen de happy few. Uiteindelijk gaat het er om dat handwerk en diensten minder zwaar belast wordt dan industriële productie.

  3. Jaantje schreef:

    Goed boek van Bosma en ach onruststokers zijn er nu eenmaal altijd wel nietwaar meneer Onrust?
    Het falen van de PVV ?waarmee en waarin?
    Falen kan pas als je regeert dat genoegen is de PVV nog niet ten deel gevallen.

  4. Pieter schreef:

    FVD wordt de nieuwe beweging waarin de bedoelde nieuwe elite zichtbaar is. Rondom de PVV verzamelen zich de autochtone proletariërs.

  5. Cool Pete schreef:

    Wat een quasi-intellectueel gezeur.
    Het boek van Martin Bosma is 7 jaar oud [ 2010 ], gaat over het verleden, en de strekking is heel duidelijk en valide.

    Het zgn. zoeken naar een “intellectuele elite” is belachelijk.
    Respect moet verdiend worden.
    De meesten, die zich “intellectueel” noemen, kunnen niet [ zelfstandig ] denken,
    en braken nog al eens de meest baarlijke nonsens uit.
    Mensen met weinig opleiding, denken meestal veel beter na: die MOETEN wel;
    en zeggen meestal heel verstandige dingen.

    EN IN EEN DEMOCRATIE GELDT: ‘ONE [WO]MAN, ONE VOTE’.

  6. Thomas schreef:

    De schrijver maakt een ernstige denkfout. Hij schrijft het volgende:

    “Hoe moet ik mijn gedachten over deze onuitgesproken pretentie formuleren?”

    De schrijver doet net of Bosma ervan uitgaat dat er maar twee mogelijkheden zijn nl:
    je bent schijnelite of je bent elite. Dat betekent, dat de schrijver uitgaat van de wet van het uitgesloten derde. Die geldt helemaal niet en Bosma praat er niet eens over. Behalve elite en schijn-elite zijn er nog vele andere vormen denkbaar. de wereld is niet opgedeeld in elite en schijn-elite. Door net te doen alsof dat zo is maakt de schrijver een enorme logische fout.

  7. wim schreef:

    @ Thomas. Heel rake constatering. Maar ja, je moet wat om je anti PVV punt te maken.
    Overigens staat het boek van Bosma nu online: http://www.geenstijl.nl/archives/images/deschijnelitevandevalsemunters.pdf

  8. Thomas schreef:

    @wim De redenering van de schrijver is een ernstige logische fout. De wet van het uitgesloten derde geldt als er sprake is van slechts twee keuzemogelijkheden namelijk ja of nee. Volgens deze wet ben je dan wel elite of geen elite. Deze redenering klopt. Volgens deze wet kun je ook stellen: De wereld is verdeeld in schijn-elite en de rest is geen schijn-elite. Echter als je geen schijn-elite bent dan hoef je geen elite te zijn.
    Dat is de logische fout die de schrijver maakt. Het feit dat Bosma het over schijn-elite heeft en het feit dat hij zich daar niet bij rekent houdt niet in, dat hij zich daardoor tot de elite rekent.

  9. Thomas schreef:

    @Wim. Als je namelijk geen schijn-elite bent, dan kun je ook zwerver zijn. Dat is niet iemand die tot de elite gerekend wordt.

  10. Jantje schreef:

    ” Zij dient haar model aan de wereld op te willen leggen, soms met geweld. En zij mag al helemaal geen zwakte tonen tegenover totalitaire ideologieën met imperialistische inhoud zoals het fascisme en de islam”
    Er is maar 1 conclusie mogelijk. In de jaren ’20 wilde de elite fascisme en nu wil de elite islam want fascisme is nu wel heel erg besmet . De islam wat mij betreft ook, maar niet bij de schreeuwlelijken van links die ook het fascisme, want volksbeweging, gefaciliteerd hebben per slot van rekening.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *